Biografia jednego z najwybitniejszych działaczy i myślicieli rosyjskich Aleksandra Hercena (1812-1870), demokraty, dwukrotnego - z wyroku cara Mikołaja I - zesłańca, który zyskał sławę w kraju i za granicą pod pseudonimem Iskander. Na emigracji (wyjechał z rodziną "do wód" w 1847 roku, w 1849 roku został uznany za banitę) po klęsce Wiosny Ludów rozczarował się Europą i bliskimi mu okcydentalistami rosyjskimi.Twórca teorii "rosyjskiego socjalizmu", wpływowej wśród narodników i zajadle krytykowanej przez Marksa.
Mimo osobistych tragedii i załamań nie zaprzestał głoszenia "wolnego słowa", a w 1853 roku założył Wolną Drukarnię Rosyjską w Londynie. Wydawane przez niego almanachy, szczególnie redagowany wspólnie z Mikołajem Ogariowem periodyk "Kołokoł", dopiero w dobie odwilży po klęsce w wojnie krymskiej zyskały ogromną popularność w Rosji.
Utracił czytelników na skutek stanowczego poparcia idei niepodległości podbitych narodów, przede wszystkim manifestującej od 1861 roku Polski, a zwłaszcza powstania styczniowego. Hercen, oszkalowany w ojczyźnie jako zdrajca, krytykowany przez kolejne pokolenia rewolucjonistów, zmarł na kontynencie w przededniu Komuny Paryskiej.
