Anders Breivik. Między dumą a wstydem

,,Czarny piątek" 22/7/2011 w Norwegii, kraju uznawanym za najszczęśliwszy na świecie, stał się niebywałym wstrząsem. Tym bardziej, że sprawcą nie był - jak początkowo sądzono -skrajny islamski terrorysta, ale rdzenny Norweg, ,,one of us".

• Dla jednych ABB to postać budząca odrazę i pogardę.
• Są jednak tacy, dla których został bohaterem i współczesnym herosem.

W czasach odżywających tendencji skrajnie nacjonalistycznych i brunatnoprawicowych pojawienie się epigonów Breivika jest bolesnym faktem. W tym kontekście warto uczynić ważkie zastrzeżenie: Breivika skazano i odsiaduje karę w więzieniu nie za poglądy, które wielu skłonnych jest podzielać, ale za odebranie życia 77 osobom.

Elżbieta Czykwin, analizując casus Breivika, odpowiada na pytanie: jakie cechy współczesności sprzyjają pojawieniu się postaci tego rodzaju? Niektóre były już przywoływane w podobnych kontekstach: dysfunkcjonalna rodzina, powszechny narcyzm oraz rola i znaczenie internetu.

• Na plan pierwszy wysuwają się kluczowe kwestie wstydu i poniżenia jako decydujące w genezie agresji.
• Elżbieta Czykwin - prof.
• dr hab.
• nauk społecznych.
• Profesor zwyczajna w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
• Dwukrotna stypendystka Robinson College Uniwersytetu w Cambridge.

Autorka wskazuje jeszcze inne cechy Breivika i osobowości jemu podobnych: załamanie naturalnego oporu przed zabijaniem, status incela (odrzuconego przez kobiety mizogina). Autorka książek: Samoświadomość nauczyciela (1995); Stygmat społeczny (2007, 2008, 2013, 2018); Białoruska mniejszość narodowa jako grupa stygmatyzowana (2000); Wstyd (2013).

• Misiejuk); Gorsi inni (2008, redakcja wspólnie z M.

Współautorka, redaktorka i tłumaczka monografii zbiorowych: Teaching the mother tongue in multilingual Europe (Londyn 1998, 2005); Dwujęzyczność i dwukulturowość (1998, wspólnie z D. Rusaczyk); Stygmatyzacja, tolerancja, naprawa.

• Integracyjna analiza psychologiczna reakcji na dewiację (2009, tłumaczenie książki A.J.M.
• Dijkera i W.
• Koomena, wspólnie z M.
• Rusaczyk) oraz licznych artykułów.

• Prof.
• Ireny Lepalczyk przyznawaną przez Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Książka Stygmat społeczny, wydana przez Wydawnictwo Naukowe PWN i trzykrotnie wznawiana, w 2007 roku została wyróżniona Ogólnopolską Nagrodą im. Publikacja Wstyd w 2015 roku została uznana przez internautów ,,Najlepszą książką na lato".