Bezmiłość. O czułych wyznaniach w listach, grypsach i wspomnieniach z Majdanka

Miłość to ostatnia rzecz, o której się myśli, gdy padają słowa: obóz koncentracyjny. A jednak setki zachowanych listów, tych oficjalnych i tych przekazywanych gdzieś ukradkiem z narażeniem życia, są najlepszym dowodem na to, że miłość za drutami istniała i była ludziom skazanym na obóz bliższa niż może się wydawać.

• Pragnęli normalności, która nagle przestała być normą.
• Pragnęli wolności, bo każdy powinien być równy.

• A jej poczucie często było tożsame z wolnością.

Pragnęli wreszcie dzielić się miłością, bo to ludzkie, odruchowe, dające nadzieje. Sylwia Winnik napisała reportaż na podstawie ponad 200 listów, a także grypsów i przekazów ustnych byłych więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego w Lublinie, potocznie nazywanego Majdankiem.

Z korespondencji wyłania się nie tylko ogólny obraz okrucieństwa wojny, lecz także historia konkretnych osób, rodzin. Wśród nich losy: Zofii Kołeckiej-Fugiel, Danuty Brzosko-Mędryk, rodziny Kozerów oraz Leokadii i Kurta Szczudło.

• Jest też historia chłopca, który w obozie zakochał się w dziewczynie.
• Nie znamy ich imion ani szczegółów pobytu.
• Jest jednak pamięć obukiecie chabrów wrzuconym przez okno baraku.
• Ostatni przejaw zauroczenia.
• Treści listów dotyczące samego obozu były najczęściej fragmentem prawdy albo jej przeinaczeniem.

• Więźniowie często szyfrowali słowa w sposób zrozumiały tylko dla odbiorcy.

Oficjalne treścibyły cenzurowane przez SS, a informacje, które uznano za niewłaściwe wymazywane lub zaciemniane. Dziś ich znaczenia można się jedynie domyślać lub szukać prawdopodobieństwa w wydarzeniach historycznych czy relacjach świadków.

• To proste słowa o głębokim znaczeniu.
• Pisane w ciszy i strachu, krzyczące w przekazie.
• To książka o czasach bezmiłości, w których miłości wcale nie brakowało.
• Chociaż często była ona kwestią wyboru.