Mirosława Janoś-Kresło Stosowana wcześniej zasada "Niech kupujący się strzeże" (łac. Caveat emptor) ustępuje miejsca innej zasadzie - "Niech sprzedający się strzeże" (łac.
Ochrona i edukacja konsumentów to problematyka, która współcześnie jest uważana za niezwykle istotną, nie tylko nie traci na znaczeniu, a wprost przeciwnie - zyskuje. Zmieniające się warunki rynkowe stwarzają konsumentom, z jednej strony, coraz większe możliwości wyboru towarów i usług, coraz lepiej odpowiadających ich oczekiwaniom, ale z drugiej nie oznacza to, że konsument może czuć się w pełni bezpieczny, że jego interesy nie są zagrożone.
Z naruszeniem interesów konsumentów mamy do czynienia nie tylko wtedy, kiedy towar czy usługa nie spełnia określonych parametrów, właściwości jej przypisanych, jest niezgodna z umową, ale także wówczas, gdy stosowane praktyki producentów i handlowców wprowadzają nabywców w błąd, są niesprawiedliwe i nieetyczne. Konsument bowiem - ze względu na skalę i tempo zmian ekonomicznych i technologicznych, będących rezultatem postępu cywilizacyjnego - nie posiadając odpowiedniej wiedzy czy doświadczenia, nie zawsze jest przygotowany do roli nabywcy.
Mimo iż obecnie obserwuje się wzrost świadomości konsumenckiej i często konsument jest lepiej zaznajomiony ze swoją rolą, to nadal pozostaje najsłabszym podmiotem rynku. Odnosi się do ochrony przed nadużyciami ze strony sprzedawców, handlowców i producentów, ich nieuczciwymi czy nieetycznymi praktykami.
Jednak ochrona konsumentów to także działania o charakterze informacyjno-edukacyjnym, mające wyposażyć nabywcę w wiedzę, która pozwoli mu na lepszą orientację w otaczającej go rzeczywistości, aby dokonywane przez niego wybory były świadome i odpowiedzialne. Prezentowane teksty odnoszą się do wybranych, ważnych dla współczesnego polskiego konsumenta zagadnień dotyczących bezpieczeństwa konsumentów rozważanych w kontekście ochrony i edukacji.
Odniesiono się do następujących zagadnień: greenwashingu, cen, opakowań, rynku mieszkaniowego, kategoryzacji hoteli, reklamy, ekonomii współdzielenia, budowania świadomości konsumenckiej, edukacji klienta w kancelariach prawnych. Redaktor naukowy niniejszej publikacji bardzo dziękuje Autorom za przedstawienie inspirujących wyników badań oraz zachęca Czytelników do zapoznania się z zawartością monografii.
Zmieniają się rodzaje zagrożeń, ich zakres i skala, ale zjawisko pozostaje. Należy mieć nadzieję, że lektura tekstów nie tylko wzbogaci wiedzę na temat omawianych zagadnień, ale też będzie stanowiła inspirację do dalszych badań dotyczących problematyki ochrony i edukacji konsumentów.
Autorzy oraz Katedra Badań Zachowań Konsumentów w Instytucie Zarządzania Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie proszą o kontakt wszystkie osoby zainteresowane kontynuowaniem dyskusji nad problematyką podjętą w monografii.
