Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy

Lato 1915 roku. Armia rosyjska pod naporem wroga wycofuje się z Królestwa Polskiego i zachodnich krańców Imperium.

• Niemiec będzie babom cycki obcinał niesie się po wsiach.

• Z obszarów na wschód od Białegostoku wyjeżdża nawet osiemdziesiąt procent mieszkańców.
• Wędrują w skwarze, bez wody i jedzenia.
• Niemieckie samoloty bombardują wojsko, nie szczędząc uciekinierów.
• Przy drogach zostają mogiły, część ciał leży niepogrzebana.
• Wybuchają epidemie.
• Masowo umierają dzieci.
• Bieżeńcy tak po rosyjsku nazywają uciekinierów carskie władze są rozwożeni po całej Rosji.

Spod Lublina, Chełma, Łomży, Ostrołęki, a nawet Warszawy obładowane wozy ruszają w głąb Rosji. Gdy we wsiach gdzieś na Syberii czy nad Donem z trudem budują nowe życie, wybucha rewolucja, niszcząc pozostałe filary odwiecznego porządku: carską władzę i religię.

• Powrót przynosi kolejne końce świata.
• Z terenu Polski wyjechać mogły ponad dwa miliony osób, ale o bieżeństwie milczą podręczniki.
• Opowieść ocalają potomkowie bieżeńców.

Bieżeńcy znowu ruszają w drogę, teraz w drugą stronę, do odrodzonego Państwa Polskiego. To historia, którą można opowiadać z wielu perspektyw: ludzi postawionych w ekstremalnej sytuacji, chłopów, których świat ginie na ich oczach, wreszcie uchodźców, uciekinierów, ofiar kolejnych wojen.

• dr hab.
• Eugeniusz Mironowicz "Szli dzień i noc Na wschód.

"To znakomite opracowanie losów poszczególnych ludzi i całej zbiorowości doświadczonych kataklizmem wojny i towarzyszącej jej polityki." prof. Katolicy, prawosławni, Żydzi, panowie, służba, chłopi, kobiety, dzieci, konie, bydło i psy; zdumiewający exodus wyparty z pamięci następnych pokoleń przez inne nieszczęścia XX wieku.

• Aneta Prymaka-Oniszk postanowiła, że nie zostawi tych uciekinierów.

Jej książka to rzetelny dokument historyczny, piękna opowieść, dowód współczującej pamięci." Małgorzata Szejnert