Specyfika interesujących nas relacji między demokratycznym państwem, w którym żyje pluralistyczne społeczeństwo, a Kościołem narzuca jednak jeszcze jeden warunek tworzenia niezbędnych, w miarę stabilnych, choć zawsze ograniczonych kompromisów. Jest nim prowadzenie publicznej debaty o roli, miejscu, funkcji i znaczeniu Kościoła w szerokim wymiarze życia publicznego państwa.
Bo tylko (...) w tej formie obie strony, zwracając się właściwym im językiem do wiernych, którzy zawsze są obywatelami, i obywateli, którzy są lub nie są wiernymi określonego Kościoła, szukać mogą publicznej legitymizacji, która w warunkach demokratycznych jest niezbędnym czynnikiem trwałości i efektywności rozwiązań prawnych, tworzących ramy legalnego status quo. (z Wprowadzenia) Jest godne podkreślenia, iż doktorowi Sowińskiemu udało się w tak ,,gorących" kwestiach zachować naukowy dystans i bezstronność - co okazało się bardzo pożyteczne dla zrozumienia nieprostej sprawy polskich sporów ostatnich dwóch dekad wokół publicznej (jak podkreśla autor) legitymizacji Kościoła w Polsce.
Okazało się też, że warsztat naukowy politologa może być bardzo potrzebny, ba, konieczny, do analizy tego rodzaju problemów, a efekt jego zastosowania w pracy naukowej wysoce konkluzywny.
