Prezentowana monografia dotyka problematyki procesów ludnościowo-rozwojowych w ośrodku subregionalnym oraz analizuje rolę, jaką odgrywa w tych procesach szkoła wyższa. Przedmiotem analizy uczyniono Nysę i cały powiat nyski, stanowiący obszar peryferyjny typologicznie, bardziej zbliżony do obszarów problemowych przedsudeckiego i sudeckiego Dolnego Śląska niż do specyficznej pod względem ludnościowym Opolszczyzny czy historycznego Górnego Śląska, z którymi głównie związane są dzieje omawianego miasta.
Monografia opiera się na analizie danych i wynikach rozległych badań empirycznych, koncentrując się szczególnie na procesach przestrzennych, wyludnienia i drenażu ludności, zwłaszcza młodzieży. Dokonane analizy kontekstualizowane są w ramach procesów rozwoju i roli, jaką odgrywa w nich uczelnia umiejscowiona w subregionalnym ośrodku akademickim.
Autorzy książki podejmują w niej próbę spojrzenia na uczelnie jak na instrument zatrzymujący młodzież i generujący impulsy dla lokalnego rozwoju demograficzno-gospodarczego
