Dług jest dobry

[O KSIĄŻCE\ Rafał Woś kolejny raz stawia niepopularną i na pierwszy rzut oka niedorzeczną tezę: że dług jest dobry. Że jest użytecznym i pożytecznym narzędziem.

• Że zadłużać się to nie grzech.
• Że dług w ekonomicznej i politycznej historii świata był motorem rozwoju i postępu.
• A wszystko to następnie osadza w praktyce "realnego kapitalizmu".
• W świecie, gdzie prawdziwi ludzie mają prawdziwe problemy.

• Ale nie znajdziecie tu moralizatorskich lamentów nad zastaną rzeczywistością.

Kredytobiorcy, chwilówkowicze, franczyzobiorcy, ale również mniejsi i więksi przedsiębiorcy - to panorama realnych bohaterów naszych późnokapitalistycznych czasów. Raczej propozycję systemowej alternatywy, w której dług stanowić będzie węzłowy mechanizm zmiany tej właśnie rzeczywistości.

• Woś staje poza prostą opozycją neoliberalnej ortodoksji i socjaldemokratycznej...
• ortodoksji, ale dzięki temu może formułować niezależne wnioski.
• Nawet jeśli wielu się one nie spodobają.
• Rafał Woś - publicysta i komentator.
• Pracował w niemal wszystkich najważniejszych polskich redakcjach.
• Od "Dziennika Gazety Prawnej", "Tygodnika Powszechnego" i "Polityki" po "Salon24" czy "Interię".
• Autor pięciu książek i współscenarzysta czterech filmów fabularnych.
• Laureat najważniejszych nagród dziennikarskich w Polsce.

• Nie tylko indywidualne, ale także społeczne.
• Dla siły państwa oraz dla dobrobytu jego obywateli.
• Wszystkich lub przynajmniej licznych.
• A nie tylko najbogatszych.
• [...\ dług jest czymś bardziej pierwotnym niż pieniądz i przeróżne papiery wartościowe.
• Albo inaczej - dług jest ich ojcem lub dziadkiem.
• Pieniądz i dług łączy to, że oba te narzędzia oparte są na zaufaniu.
• Ale to dług jest starszy.

[FRAGMENTY\ Zamiast więc z długiem kompulsywnie walczyć oraz za wszelką cenę go unikać, należy zacząć czerpać z niego korzyści. Bo dług poprzedzał nawet sam handel i związane z nim nieuchronne utowarowienie relacji między człowiekiem a człowiekiem.

Żyjemy w epoce, która swój rozmach i olbrzymie sukcesy na wielu polach zawdzięcza temu, że używa długu. Nasze wynalazki technologiczne, postępy zdrowia publicznego, względnie trwały pokój albo spójność społeczna - wszystkie te zdobycze naszych czasów były, są i będą finansowane długiem.

• Tak publicznym, jak i prywatnym.

• Bo dług jest zwyczajną konsekwencją funkcjonowania w ramach złożonych społeczeństw i gospodarek.

Chodzi o to, by pokazać, że bez długu nasz świat nie może istnieć. A każdy, kto przekonuje was, że jest inaczej - kto was długiem straszy i twierdzi, że w imię tegoż kompulsywnego unikania macie zrezygnować z życia "tu i teraz" - ten albo się myli, albo chce was wprowadzić w błąd.

• [BLURBY\ W każdej, nawet najnędzniejszej wiosce złożonej z lepianek czy bambusowych chat jest jeden kamienny dom.
• To dom miejscowego lichwiarza.
• Z mojej perspektywy długi to windykacja, egzekucja i licytacja.

Autor dowodzi, że to jedyna szansa na odmianę losu, inwestycje, rozwój. I zauważa słusznie, że bycie "winnym" komuś pieniądze, nie oznacza "winy".

• "Dług jest dobry"?
• Nie sądzę.
• Ale ta irytująca i przewrotna książka to lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą lepiej zrozumieć świat.

Piotr Ikonowicz, polityk, działacz społeczny *** Nareszcie sensowna książka o fundamentalnym ekonomicznym zagadnieniu. Rafał Woś wylewa kubeł zimnej wody na głowę tych ekonomistów, polityków i samozwańczych ekspertów, którzy nie ustają w straszeniu ludzi "katastrofalnym długiem" oraz "życiem na koszt przyszłych pokoleń".

• Tymczasem te wszystkie koncepcje gospodarki bez kredytu i bez zadłużenia to przecież czysta fantazja.
• I dobrze, że Rafał się z nimi rozprawia".
• Prof.

• Przez lata związany z prestiżową uczelnią SOAS Uniwersytetu Londyńskiego.

Jan Toporowski, brytyjski ekonomista, specjalizujący się w problematyce kryzysów finansowych oraz myśli Michała Kaleckiego. *** Podczas gdy jedne gospodarki i państwa uginają się pod ciężarem długów, inne rozkwitają, mądrze z nich korzystając.

• Warto zrozumieć rządzące tym prawidłowości, a ułatwia nam to książka redaktora Rafała Wosia.

• Prof.
• Grzegorz W.
• Kołodko, Akademia Leona Koźmińskiego.
• Były wicepremier i minister finansów RP.
• Jeden z najczęściej cytowanych na świecie polskich ekonomistów.

Rozległa znajomość tematu i ciekawa narracja autora bynajmniej nie skłaniają do nadmiernego zadłużania, lecz pokazują, że podobnie jak cholesterol długi bywają nie tylko złe, ale - częściej - dobre. *** Podobno żyjemy w świecie odczarowanym i laickim, ale tylko pozornie przestaliśmy być religijni - dogmaty wiary ustanawia dziś ekonomia neoklasyczna, a Rafał Woś, jak przystało na spadkobiercę Michała Kaleckiego, nie zostawia suchej nitki na kapłanach wolnorynkowego kościoła.

Ta niezwykle przystępna książka pomaga zrozumieć, że dopiero gdy uwierzymy w grzech długu publicznego, otworzy się przed nami piekło - piekło długu prywatnego. Dawid Kujawa, krytyk literacki, marksista *** W ferworze internetowych dyskusji zapominamy często, że Rafał Woś jest ekonomistą - i to piekielnie dobrym.

• W swojej najnowszej książce mierzy się ze społecznymi przedzałożeniami i wątpliwościami na temat koncepcji długu.
• Czy na pewno "tani pieniądz" jest zły?

• Czy zadłużenie to zawsze negatywne zjawisko?
• Nie znajdziecie prostszego, bardziej przystępnego opisu mechanizmu długu i jaśniejszej konkluzji.
• To wszystko kapitalizm.

Czy winni są ci, którzy biorą kredyt, czy może ci, którzy go dają? Magdalena Okraska, redaktorka "Nowego Obywatela", reporterka