Dwór polski. Literackie obrazy w prozie XIX i XX wieku

Jak wyglądały dwory? Kim byli ich mieszkańcy?

• Czym charakteryzowała się domowa przestrzeń i kto ją tworzył?
• W jaki sposób pisarze utrwalili ten mikroświat w literaturze?
• Dwór czy dworek stanowi główne tło wielu polskich utworów literackich z XIX i początku XX wieku.
• Nie tylko jako dom, w którym prowadzi się bogate życie towarzyskie.

Oprócz sfery obyczajowej w literackim obrazie dworku również ważna jest również specyfika polska, co wynikało z uwarunkowań historycznych. Nawet dziś, kiedy świat ziemiański w dawnej postaci stał się reliktem przeszłości, dwory jako przestrzeń materialna i symboliczna są stałym elementem polskiego pejzażu kulturowego.

• Książka przedstawia obraz dworu opisanego w polskiej prozie XIX i początku XX wieku.

Jest to zatem obraz wykreowany, ale przecież wiarygodnie - bo z pierwszej ręki - odzwierciedlający obraz świata dworskiego. Potęga literatury polega na tym, że utrwaliła ten obraz dworu, a ponadto stworzyła takie wzorce, które chciano realizować, urzeczywistniać - dawniej i dziś.

W literaturze polskiej dwór przedstawiony jest nie tylko jako gniazdo rodzinne, ale w szerszej perspektywie - jako przestrzeń symboliczna, ogólnonarodowa; jako dom patriotyczny, gdzie przetrwała polskość. Czytelnik będzie miał okazję poznać codzienny, jak i świąteczny rytm dnia związany z dworem wpisanym w wiejską rzeczywistość i w tamtejszy mikroświat.

• Autorka zwraca uwagę na to, jak bardzo tradycja i zwyczaje wpływały na życie dworu.
• Przedstawia to m.in.

• Bazą źródłową książki jest polska proza XIX i XX-wieczna, dotąd nieopracowana szczegółowo pod kątem zagadnienia dworu.
• W licznych pozycjach poświęconych tematyce dworu dominuje rys historyczny i dokumentalny.

poprzez ukazanie barwnych obyczajów, bogactwa kulinarnego, religijności czy sposobów leczenia charakterystycznych dla przestrzeni dworskiej. Kilka najbardziej znanych polskich powieści służy niezmiennie jako przykłady omawiane w kontekście obyczajów dworskich wraz z pamiętnikami ziemiańskimi i literaturą wspomnieniową.

• Ten wybór autorka książki rewiduje i znacząco rozszerza.

• tłem wydarzeń często jest piękny dworek - np.
• mały drewniany pobielony domek z kolumnami od frontu.
• Pisarze nakreślili obyczajowy obraz dawnego życia - pełen wrażeń, emocji i walorów.
• Dostrzeżemy w nim urokliwą codzienność życia w wiejskim zaciszu, niewolną jednak od mankamentów czy perturbacji.
• Dzięki literackim opisom widzimy zajeżdżające przed dwór powozy i panny w zwiewnych sukniach zbiegające z ganku.

,,W powieściach XIX i początku XX w. Gdy zajrzymy do środka dworku, zobaczymy dzieci bawiące się z psami, haftujące kobiety albo ludzi zgromadzonych przy kominku na rozmowach, czytaniu czy śpiewie.

• W salonie rozbrzmiewa muzyka wygrywana na fortepianie, a w tle słychać cykanie świerszcza.
• Dzięki literaturze potrafimy wyobrazić sobie zapach - a może i smak - niezwykłych potraw i różnorodnych trunków.

• Fragment tekstu

W prozie możemy odnaleźć coś, o co bardzo trudno w dzisiejszym świecie - inny rytm czasu, silną więź człowieka z przyrodą, domem i przodkami".