Na obszarze każdego państwa występują mniejszości narodowe. Niektóre z nich mają charakter autochtoniczny, będący najczęściej rezultatem przesuwania granic państwowych, niektóre zaś - napływowy.
Monografię rozpoczynają rozważania dotyczące mniejszości narodowych w świetle teoretycznej refleksji polityczno-prawnej i autochtonicznego charakteru ludności polskiej na Litwie, Białorusi, Ukrainie iw Czechach oraz tych mniejszości w Polsce. z Litwą, Białorusią, Ukrainą oraz Czeską i Słowacką Republiką Federacyjną.
Traktaty zawierają normy regulujące prawa mniejszości polskiej w tych państwach oraz na zasadzie wzajemności prawa tych mniejszości zamieszkujących w Polsce.