Dzienniki zesłańca i żołnierza

Powoli i ociężale wstaję. Zaczyna się codzienne naciąganie tragicznych łachmanów.

• Pas obwiązuję szpagatem.
• Buty… trudno opisać.

Spodnie z dziesiątkami łat, dziur, marynarka podobna do strzępów cudem jakimś łączących się w całość. – A potem – chyba tylko ze względu na przyzwoitość i przyzwyczajenie, a nie ze względu na rzeczywisty efekt – popłukanie rąk i zwilżenie twarzy, które trudno nazwać myciem i następuje śniadanie: chleb czarny i lepki i garnuszek czarnej kawy zimnej lub czasem ciepłej.

• Nierzadko zastępuje go czerpaczek zimnej niegotowanej wody.
• Znów gong!
• Godzina 5:45!
• Trzeba już iść.
• Pa Tatusiu!
• Do widzenia!
• Moja brygada na mnie już czeka.
• I idzie po bagnach i pagórkach wąż ludzi-łachmaniarzy ku odległym o 4-6 km wyrębom i składom na lesochimie.
• O godz.
• 7 zaczyna się codziennie praca.

• Gdy słońce parzy jak ukropem, wysycha siła jak woda na piecu.

Piła, topór, piła, topór, do znudzenia. Słabi, słaniając się na nogach walą toporami i jak automaty ciągną stalowe wstęgi pił tam i z powrotem, tam i z powrotem, do znudzenia, do utraty tchu.

• Aż padają zmęczone, olbrzymie czasem drzewa.

• A czasem pada deszcz i wyje wiatr.
• Wtedy lepisz się wodą.
• Jesteś mokry cały.
• Kompletnie cały.
• Wszystko wkoło ciebie tonie w wodzie, drzewa i trawa i niebo i ty sam.
• Jesteś zmęczony i znużony.
• Zdaje Ci się, że cały świat jest zmęczony i zniechęcony.

Najpierw można je liczyć, leżą każde z osobna jak poukładane, potem ich coraz więcej, rosną w dziesiątki, gmatwają się zrzucanymi w ziemię konarami, które przed godziną jeszcze dumnie kryły niebo i słońce.