Kultura to bezcenne bogactwo każdego narodu, ukazujące jego piękno i mądrość, to skarb, którym naród może dzielić się z Innymi a zarazem wzbogacać siebie, akceptując i szanując dorobek innych społeczeństw. Naród silny, mądry, bez kompleksów i uprzedzeń, otwiera się na Innych, na bliskich sąsiadów oraz przybyszów z daleka, dzieli się swoją kulturą i chce poznawać obce nacje.
Z innego jednak punktu widzenia, procesy zetknięcia się kultur, pojmowane są jako ich zderzenie, stanowiące źródło zagrożenia, mogące niszczyć tożsamość kulturową a nawet narodową. Tego typu myślenie w konsekwencji nierzadko rodzi negatywne zjawiska, takie jak ksenofobia, nacjonalizm, wzrost nieufności, stereotypizacja, dyskryminacja, antagonizmy związane z procesami migracyjnymi, prowadzące w dzisiejszej rzeczywistości do aktów przemocy, wpływające negatywnie na bezpieczeństwo.
Współczesne społeczeństwa żyją w rzeczywistości dynamicznej, złożonej, czasem nieprzewidywalnej, ukształtowanej przez globalizację, postęp naukowy i technologiczny, procesy demograficzne. Zjawiska te, będące efektem rozwoju cywilizacyjnego, wpływają niewątpliwie na bezpieczeństwo, w tym kulturowe.
Problematyka współistnienia, czy też przenikania się kultur jest niezwykle złożona i trudna w kontekście utrzymania spokoju i bezpieczeństwa, szczególnie w społeczeństwach wielokulturowych. Niejednokrotnie odmienność kulturowa jest wykorzystywana jako narzędzie w walce politycznej, w dążeniu do władzy poprzez granie na emocjach obywateli, rozsiewanie nienawiści i strachu wobec tego, co inne, odmienne i nieznane.
Zjawiska przytoczone wyżej, istnieją i będą istniały, a my nie chcemy przecież rezygnować z postępu cywilizacyjnego. Dlaczego z powodzeniem dzielimy się wiedzą naukową, kupujemy nowoczesne technologie, a tak trudno jest nam otworzyć się na inność kulturową?
Warto podjąć próbę potraktowania wyznaczników współczesnej cywilizacji nie jako zagrożeń, ale jako wyzwań dla bezpieczeństwa kulturowego. Ważne jest, aby poznawać i starać się rozumieć żyjących obok nas przedstawicieli innych kultur, w atmosferze szacunku i tolerancji, poprzez dialog a nie demonstrację siły i wyższości.
Nieoceniona w zrozumieniu i akceptacji współczesnych procesów i ich wpływu na nasze dziedzictwo kulturowe jest rola edukacji, edukacji świadomej, oświeconej i otwartej.
