EDUKACYJNO-SPOŁECZNE WARTOŚCI SPORTU I OLIMPIZMU PRZEŁOMU WIEKÓW XX I XXI

Treść książki zawiera analizę faktów, opinii o faktach, refleksje i uogólnienia na temat wartości edukacyjno-społecznych sportu i olimpizmu na przełomie wieków XX i XXI. Zawarta w książce wiedza jest efektem wieloletnich badań naukowych, głównie w obszarze nauk humanistycznych i społecznych; pedagogów, teoretyków wychowania fizycznego i sportu.

Autorzy tej monografii skupili uwagę przede wszystkim na wartościach, pozytywnych stronach aktywności fizycznej i wychowania fizycznego, które stanowią podstawę kultury fizycznej i sportu. Ruch fizyczny, aktywność, wszelkie jej formy są niezbędne w rozwoju i całej ontogenezie człowieka, zwłaszcza obecnie w społeczeństwie sieci i wiedzy.

• To powinna zapewnić dobra, nowoczesna szkoła.
• Ma ona służyć dziecku i wspierać jego samorealizację.

Aby poznać i zrozumieć dzisiejszą rzeczywistość, żyć w niej i ją zmieniać, należy przejść odpowiednią edukację, zdobyć umiejętności i nawyki kształcenia przez całe życie. Szkoła powinna sprzyjać rozwojowi ciała i umysłu, uzdolnień i wyobraźni, woli i uczuć.

• Zapewnić uczniom rozwój moralny i duchowy, a jednocześnie hamować i eliminować zagrożenia i negatywne wpływy.
• Szkoła może i powinna stanowić otwarte środowisko wychowawcze wśród rówieśników.
• To podczas edukacji szkolnej zawiązują się więzi ze społeczeństwem.
• W szkole XXI wieku wychowanie fizyczne wpisuje się w jej integralny program.

Włącza się w dynamiczny proces wychowania ucznia, który obejmuje potrzeby i marzenia, zwyczaje i obyczaje w rodzinie i środowisku. W trosce o zdrowie i wielostronny rozwój dzieci autonomiczna szkoła powinna w większym stopniu współdziałać z nauczycielami wszystkich przedmiotów nauczania i z rodzicami.

Zajęcia lekcyjne i pozalekcyjne, obozy, turystyka i krajoznawstwo powinny w większym stopniu utrwalać aktywny i twórczy ruch, który jest naturalnym stanem człowieka. Tworząc warunki życia wspólnotowego szkoła wykorzystuje wartości wychowania fizycznego i sportu szkolnego do budowania i wzmacniania więzi kulturowej wszystkich podmiotów edukacji: uczniów, rodziców, nauczycieli.

• Podczas zajęć sportowych uczniowie nabierają niezbędnych doświadczeń w rozwijaniu spraw-ności fizycznej i duchowej.
• Uczą się wolnego wyboru wartości, szkoła jednocześnie eliminuje lęk i edukacyjny przymus.
• Wychowanie odbywa się w niej przez rozwój, a rozwój przez radość.
• W znacznej mierze zapewniają to zajęcia sportowe, w nich bowiem ważną rolę odgrywa zabawa.
• Wprowadza ona dziecko w świat najbliższych wartości kulturowych, wolność wyboru i ekspresję indywidualnych przeżyć.
• Ukazuje wzory, normy i reguły postępowania.

Omawiając drogi rozwoju wychowania fizycznego w Polsce autorzy wskazu-ją, że wychowanie fizyczne rozciąga się na całe życie. Jest świadomą i celową formą aktywności fizycznej, skierowaną na wielostronny rozwój dziecka oraz ła-godzenie skutków starzenia się.

• Dlatego powinna być powiązana ze stylem życia.
• Sport nowożytny jest ukazany jako zjawisko społeczne i kulturowe.

Na tle społeczno-ekonomicznym i politycznym pokazane są w zarysie jego przeobrażenia w drugiej połowie XX wieku i dwóch pierwszych dekad XXI. W okresie tym sport przeszedł historyczną metamorfozę: od przyjemnej zabawy i rozrywki do amatorskiego uprawiania dla przyjemności jako rodzaju sztuki.

• Ma więc różne oblicza.
• Współzawodnictwo ogarnęło również ludzi z niepełnosprawnościami.
• Ten fakt, m.in.
• potwierdza tezę o powszechności sportu jako zjawiska społecznego i kultu-rowego.
• Mimo ewolucji jaką przeszedł mieści się nadal w kanonie sportu dla wszystkich.

• Wartości sportu wynikają w głównej mierze z olimpizmu, który jest jego ideologią.
• Olimpizm dla sportu jest źródłem wartości wymienionych w Karcie Olimpijskiej.
• Sport w połączeniu z innymi formami kul-tury stanowi integralną część wychowania ogólnego.
• Rozwija się na bazie samo-dzielności myślenia i działania w zgodzie z istotą społecznej filozofii olimpijskiej.
• Ruch olimpijski integruje działania sportowe z działalnością międzykulturową.
• Trwający blisko 130 lat ruch olimpijski, doznał wstrząsu po agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.

Przez poznawanie zasad i przestrzeganie przepisów gry, sport jest ważnym środkiem edukacji, uczestnicy sportu kształtują swoje zachowania społeczne, postawy obywatelskie i patriotyczne. Mamy jednak nadzieję, że podobnie jak w przypadku I i II wojny światowej uda się obronić szlachetne ideały i młodzież z całego świata spotka się na Igrzyskach Olimpijskich XXXIII Olimpiady w Paryżu pod pokojowo wzniesioną flagą olimpijską.

• Ruch olimpijski funkcjonuje dzięki wolontariatowi sportowemu, który stał się fenomenem cywilizacyjnym.

Bez wolontariuszy nie byłyby możliwe igrzyska olimpijskie, paraolimpijskie i wszelkie inne wydarzenia i widowiska sportowe. Źródłem działalności wolontarystycznej jest akt wolnej woli człowieka na rzecz niewymuszonej przez kogokolwiek służby, w imię wartości jakie niesie sport.

• Uzupełnia edukację formalną alternatywnymi umiejętnościami i doświadczenia-mi.
• Przygotowuje do aktywnego uczestnictwa w życiu społeczeństwa obywatel-skiego oraz w globalnym świecie.