Gottland

Książka może pisarza dręczyć. Może też i w tym przypadku to jest lepsze słowo uwierać.

• Drobnym szczegółem.
• Jakby był jakimś ziarenkiem piasku, które dostało się do buta i uniemożliwia chodzenie.
• Przyznaję: latami uwierało mnie kilka słów.
• Nie były odpowiednie, a ja przecież mam pod ręką lepsze.
• Parandowski stwierdził, że książka nazajutrz po wydaniu odmawia autorowi posłuszeństwa.
• Dlatego zapewniam dawnych i nowych czytelników Gottlandu, że tym razem stworzyłem książkę wreszcie mi posłuszną.
• Do następnego wydania oczywiście.

• Poprzez ich barwne życiorysy Mariusz Szczygieł opowiada o czasach, w jakich przyszło im (i nam) żyć.

Mariusz Szczygieł Aktorka Lida Baarova kobieta, przez którą płakał Goebbels; rzeźbiarz Otakar Szvec twórca największego pomnika Stalina na kuli ziemskiej, który nim skończył dzieło, postanowił się zabić, autentyczna siostrzenica Franza Kafki, która do dziś żyje w Pradze; piosenkarka Marta Kubiszova, której komunistyczny reżim na 20 lat zabronił śpiewać i skasował nagrania z radiowych archiwów; legendarny producent obuwia Tomáš Bata, który stworzył kontrolowane przez siebie miasto na 10 lat przed pomysłami Orwella; pisarz Eduard Kirchberger, który stworzył siebie na nowo i został Karelem Fabianem oraz wielu innych to bohaterowie tej książki. Opowiada o wygórowanej cenie, jaką musieli zapłacić za pozornie nieważne decyzje, o tragicznym splocie przypadku i przeznaczenia, kształtującym życie całych pokoleń.

• Gottland to jedna z tych książek cudownie niepoddających się klasyfikacjom.
• Szczygieł jest niesamowity i zabawny, wszystko się u niego łączy.
• Jest niczym Hrabal non-fiction.

• I wszystko jest prawdą!

Książka zaczyna się historią Baty, a kończy olśniewającą podwójną narracją na temat lekarki, specjalistki od oparzeń, która w wolnym czasie przekłada kryminały Dicka Francisa. Julian Barnes, The Guardian Mądra, ciekawa i potrzebna książka.

• Poprzez opowieść o losach ludzkich Szczygieł opowiada skomplikowane dzieje naszych południowych sąsiadów.

• Czytamy te opowieści przez pryzmat własnych losów, co czyni lekturę jeszcze bardziej zajmującą.
• Losy mieliśmy podobne, a jak bardzo odmienne.
• Pasjonująca książka.
• Adam Michnik Przy Gottlandzie nie sposób nie myśleć o Procesie i Zamku.
• Szczygieł śledzi niezrozumiałe zdarzenia i szuka w nich sensu.
• Ma niezwykły talent do tropienia szczegółów.

Zafascynowany niepowtarzalną czeską kulturą i obyczajowością, zmysłem ironii, humorem i sarkazmem, przypomina czeskie spotkania z historią spuszczoną z łańcucha. Jego spojrzenie na dwudziestowieczne totalitaryzmy, które wciąż zatruwają nam umysł, jest godne najwyższej uwagi.

• Larry Rother, The New York Times Świetna książka.
• Potwornie przygnębiająca panorama czeskich losów XX wieku.
• (Obejmuje też wiek nowy, który równie przygnębia).

To, co mnie zawsze w czeskim losie pociągało, to nieustanna, dynamiczna, tragiczna i zarazem śmieszna niejednoznaczność. Mariusz Szczygieł wychodzi z tradycji polskiego reportażu i na tę właśnie niejednoznaczną czeskość nakłada swoją metodę.

• Od dawna nie odbyłam równie intensywnej podróży do moich młodzieńczych doświadczeń, pytań i fascynacji.
• Ale ich lektura wprawiła mnie w głęboki smutek.

Efekt jest bardzo mocny, oryginalny, zaskakujący. Czekam na drugą część tych reportaży-esejów-opowiadań (bo i gatunek nie jest do końca określony) w nadziei, że możliwe jest jakieś katharsis, że z pułapki tego środkowoeuropejskiego losu można się wyplątać.

• Agnieszka Holland Nadzwyczajny!

Ze swoim sposobem opowiadania historii, poczuciem absurdu oraz ironicznym podejściem mógłby drukować u nas, w The Spectator. Victor Sebestyen, The Spectator To nie jest książka, to klejnot.

• Le Figaro Mimo humoru książka podejmuje temat cierpienia poważnie i ze współczuciem.
• Madeleine LaRue, Quarterly Conversation Wielka literatura pod płaszczykiem reportażu.
• Wiener Zeitung Halucynacyjne bajki pełne niepokoju.

Liberation Tę książkę można uznać za czarną komedię, tyle że czarna komedia w wydaniu Szczygła to coś bardzo przygnębiającego. Mythili Rao, The Daily Beast Emocjonująca, tragiczna, zabawna podróż.

• Kommiersant

La Repubblica Trauma życia w komunistycznym piekle do tej pory nie została w Europie odreagowana, o czym błyskotliwie zaświadcza ta książka i jej sukces.