W drugiej połowie XIX wieku wiele ziemiańskich rodzin zostało rozdzielonych. Jedni zostawali w tak zwanej Kongresówce, inni szukali szczęścia za granicą.
W powieści Jaskółczym szlakiem Rodziewiczówna odmalowuje losy jednej z takich rodzin w momencie odwiedzin części jej członków w dawno niewidzianej Polsce. Na tym tle rozgrywają się miłosne perypetie głównego bohatera, który przyjeżdża z Algieru między innymi po to, by w Polsce znaleźć sobie żonę.
