Kontrrewolucja

Kilka miesięcy po upadku muru berlińskiego Ralf Dahrendorf pisze Rozważania na temat rewolucji w Europie, w których w formie listów do tajemniczego J. z Warszawy podejmuje refleksję nad wagą i konsekwencjami burzliwego okresu około roku 1989 i toczącej się wówczas rewolucji w Europie Wschodniej.

Jan Zielonka prawie trzydzieści lat później odpisuje Dahrendorfowi epistolarną Kontrrewolucją, w której analizuje znaczenie i skutki równie burzliwego okresu i współczesnego odwrotu od liberalizmu. Kontrrewolucja to książka, w której Jan Zielonka próbuje zmierzyć się z pytaniem o przyszłość Europy, wskazuje dysfunkcje demokratycznej polityki oraz trendy ekonomiczne ostatnich kilkudziesięciu lat i podejmuje wysiłek ponownego przemyślenia projektu liberalnego w obliczu porażki, jaką poniosła Europa w zderzeniu z geopolitycznymi, ekonomicznymi i technologicznymi przemianami.

• Liberałowie pozostają jednak lepsi we wskazywaniu cudzych wad niż w autorefleksji.
• Więcej czasu poświęcają wyjaśnianiu wzrostu popularności populizmu niż wyjaśnianiu upadku liberalizmu.
• Nie chcą spojrzeć w lustro i uznać własnych niedociągnięć, które doprowadziły do ekspansji populizmu w Europie.
• Moja książka ma za zadanie skompensować ten brak: to samokrytyka przeprowadzona przez liberała z krwi i kości".
• Z tekstu Czy Europa się rozpada?
• Czy społeczeństwo otwarte ma szanse przetrwać?
• Czy Europejczycy będą ponownie czuć się bezpiecznie?
• Jak to możliwe, że tak spokojny i zamożny kontynent zaczął się rozpadać?
• Dlaczego pragmatyczni Europejczycy wyruszają w nieznane pod wodzą populistów?
• Dlaczego europejski system zarządzania gospodarczego nie jest ani sprawiedliwy, ani wydajny?
• Kogo lub co obarczyć winą?
• Jak przetrwać obecny chaos?

,,Populizm stał się w kręgach liberalnych ulubionym tematem; nikt nie demaskuje iluzji i niebezpieczeństw populizmu lepiej niż liberalni publicyści. Jak sprawić, by państwa, miasta, regiony i organizacje międzynarodowe mogły działać skutecznie w środowisku zakładającym coraz mocniejszą współzależność?

• Jak chronić ludzi przed przemocą, wyzyskiem i zmianami klimatu?
• Jak zastąpić politykę strachu polityką nadziei?

Jak wzmacniać przejrzystość, rozliczalność i zarządzanie w Europie z ,,rozmytymi" granicami?