Kres. Wołyń. Historie dzieci ocalonych z pogromu

Reporterzy Konrad Piskała, Tomasz Potkaj i historyk dr Leon Popek opowiadają historie dzieci uratowanych z rzezi wołyńskiej 1943 i 1944 roku. Po ponad 70 latach docierają do listów pisanych przez dzieci ofiar Wołynia, dzieci, które znalazły schronienie w sierocińcu podkrakowskiej Pieskowej Skały.

• E-book zawiera 129 listów.
• Pisane nieporadnym dziecięcym pismem, często z błędami.
• Przeleżały do dziś w pudełku po butach.

Wśród kopert jest karteczka z jednym zdaniem, które wszystko wyjaśnia: "Listy dzieci z Pieskowej Skały zwrócone z granicy frontu". To korespondencja sierot uratowanych z pogromów na Wołyniu, które w 1943 i 1944 roku znalazły schronienie w domu dziecka urządzonym na zamku pod Krakowem i stamtąd piszą do rodziców, którzy zostali na Kresach.

Konrad Piskała, dr Leon Popek i Tomasz Potkaj nie tylko otwierają koperty, ale i docierają do nadawców. Dziś dzieci z Pieskowej Skały mają po osiemdziesiąt, dziewięćdziesiąt lat, ale wielu z nich opowiada po raz pierwszy o swoich przeżyciach.

• Z tych wstrząsających opowieści wyłania się obraz zbrodni na Wołyniu widzianej oczami dzieci.
• To też świadectwo ogromnego poświecenia ludzi, którzy ich z tej pożogi ratowali.
• Jednak koniec wojny wcale nie przynosi ulgi.
• Obrazy z tych wydarzeń muszą nieść ze sobą przez całe życie.
• Z różnych względów musieli też milczeć.
• Aż do dzisiaj.
• FRAGMENTY: 1.
• "Przed Wielkanocą 1944 roku Józef Sąsiadowski zaczął kopać tunel.
• - Nawet jak podpalą dom, to uciekniemy do sadu.
• Tylko musicie potem umieć ukryć się w polu - tłumaczył.
• Więc Janka pytała: - Tato, a czy te choineczki będą dobre?
• Tam przycupniemy!

• Gdyby coś się działo wbiegnijcie tam i czekajcie aż się uspokoi.
• Janka ze Stasiem często wyobrażali sobie napad.
• W różnych sytuacjach.

Ojciec patrzył, oceniał i odpowiadał: - Tak, są dobre. Na przykład, gdy bandyci zaskoczą ich na podwórku, to dokąd będą uciekać?

• A jeśli na ulicy?
• Może w drodze z kościoła?

• Mama przygotowała im plecaki ratunkowe.
• W każdym były ciepłe rzeczy i trochę jedzenia - chleb, cukier".
• 2.

Uznali, że najlepiej ukryć się za domem, tam gdzie rozpoczynały się włości hrabiego Dzieduszyckiego. "Pod nieobecność Pawła Łabaszczuka ktoś zabrał z gospodarstwa poniemieckie maszyny rolnicze, ograbił dom z dywanów i złota, które Paweł przywiózł z Niemiec.

• Już wcześniej nie podobało mu się, że chłopak zadawał się z Rosjanami.
• - Pewnie siedziałeś z nimi, zamiast pilnować majątku!
• - mógł krzyknąć.
• A może go nawet uderzył.
• Leon bardzo to przeżył.
• Poszedł na strych i powiesił się na pasku od spodni.
• W kieszeni jego koszuli znaleziono święty obrazek.
• Może był na nim Jezus z gorejącym sercem, wysyłany przez dzieci z Pieskowej Skały?
• Na odwrocie napisał słowa pożegnania do ojca i brata".
• 3.
• "Po raz pierwszy od ucieczki w lipcu 1943 roku, Ambroży Wereszczyński pojechał do Zielonego Dębu na początku lat 90.
• Potem wracał na Ukrainę jeszcze kilkakrotnie.
• Za każdym razem się bał".

Kiedy Łabaszczuk wrócił, wściekł się na najstarszego syna, Leona.