Książka z 1938 roku. W 1920 roku podczas obrad Rady Ambasadorów podjęto decyzję o podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację.
Wskutek tej decyzji obywatelami Pierwszej Republiki Czechosłowackiej zostały dziesiątki tysięcy Polaków, pozostawionych po drugiej stronie rzeki Olzy. "Wybrałem się za Olzę, aby na własne oczy zobaczyć, jak się tam żyje naszej ludności polskiej.
To, co widziałem, opisuję. że niejedno przykre będzie dla Czechów, ale wierzę, iż mnie zrozumieją.
Przeciwnie, żywię dla Czechów uczucia najlepsze i dlatego właśnie ubolewam, że polityka ich względem ludności polskiej Zaolzia nie jest taka, jakiej mieliśmy prawo oczekiwać od zwolenników zasady wzajemności słowiańskiej." "Śląsk za Olzą" jest lekturą obowiązkową nie tylko dla miłośników historii pogranicza polsko-czeskiego, ale i sympatyków dobrej literatury. Paweł Hulka-Laskowski to wybitny działacz społeczny, pisarz, publicysta i tłumacz, znany powszechnie w przekładu "Przygód dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej", który w drugiej połowie lat trzydziestych XX wieku podróżował i wędrował po Śląsku za Olzą, aby poznać i lepiej zrozumieć panujące tam realia.