Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce

Partner wydania: Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem Autor najpoczytniejszych książek dla młodych czytelników, ojciec Koziołka Matołka, nie za bardzo lubił dzieci. Swoich nie miał.

• Zdeklarowany tradycjonalista i konserwatysta przyjaźnił się ze skamandrytami.

Twórca przesympatycznych bohaterek, nieprzewidywalnych i niezależnych młodych kobiet, był mizoginem. Kochał życie, nienawidził łzawych tragedii, a Jontka z Halki powiesiłby z czystym sumieniem.

• Nałkowska nie cierpiała jego nieznośnego sentymentalizmu.

Niektórzy twierdzili, że był bawidamkiem, kokietującym i mizdrzącym się do czytelników z minoderią salonowej lwicy. W wydanej w 1953 roku Literaturze międzywojennej pisano, że Makuszyński nie gardzi tanimi chwytami, schlebiającymi typowym gustom drobnomieszczańskim.

• II Rzeczpospolita w jego powieściach była szczęśliwym krajem dobrych ludzi.
• Komunistyczni decydenci zarzucali mu, że nie widział kontrastów i walki proletariatu z krwiożerczym kapitałem.
• Ale nie mieli racji.

Zachowując humor, ironię, zachwyt światem i wiarę w ludzką dobroć, Makuszyński opisywał Polskę bez retuszu. Bieda, a wręcz skrajne ubóstwo, często boleśnie doświadczały jego powieściowych bohaterów.

• Autor znał je z własnego doświadczenia.
• Rodzinie wcześnie pozbawionej ojca wcale się nie przelewało i wczesne lata Kornela należały do zdecydowanie chudych.
• Jako bystry obserwator dostrzegał też, z jakimi trudnościami borykał się młody kraj.
• Sam Makuszyński przeżywał wtedy swój najlepszy okres.
• Każda jego książka miała po trzy, cztery wydania a niektóre nawet dziesięć.
• Jednak po latach prosperity los znowu się odwrócił.

• W 1951 roku jego powieści znalazły się na liście książek ideologicznie szkodliwych.
• Na nic okazały się jednak starania komunistów, by skazać Makuszyńskiego na damnatio memoriae.

W czasie okupacji pisarz ledwo wiązał koniec z końcem, a po wojnie, nie godząc się na kompromisy, został reliktem minionej epoki. Kolejne pokolenia zaczytywały się Szatanem z siódmej klasy i przeżywały przygody panny z mokrą głową wbrew głosom przed- i powojennych krytyków.

• Próby czasu nie przetrwała tylko dorosła twórczość pisarza.