Mazowsze Historia i kultura 1526-1795

Tom niniejszy zamyka się w latach 1526-1795. Obejmuje również problematykę inkorporacji Mazowsza do Królestwa Polskiego, a kończy się wraz z upadkiem I Rzeczypospolitej, której stolicą stała się Warszawa.

• exceptów prawa.
• Jest to niezwykle ważny okres dla Mazowsza, a szczególnie dla stolicy państwa.
• W tym czasie nastąpił duży rozwój dzielnicy.
• Osadnictwo obejmowało dotąd niezasiedlone puszcze i bory.
• Mazowsze stało się najgęściej zaludnioną prowincją Polski.

Mazowsze nie tylko dość szybko, ale także nierozerwalnie zrosło się z Koroną, jednak przy zachowaniu pewnych odrębności, czyli tzw. Zapotrzebowanie na polskie zboże na Zachodzie i możliwość jego eksportowania spowodowało rozwój feudalnej gospodarki folwarcznej opartej na pańszczyźnianej pracy chłopów.

• Spław wiślany bardzo ożywił ekonomicznie Mazowsze, a Warszawa stała się bardzo ważnym jego ośrodkiem.
• Apogeum swe osiągnął w I połowie XVII w.