Co to jest poznanie lingwistyczne i jaki ma ono związek z metafizyką? Wokół tego pytania ogniskują się wszystkie wątki niniejszej książki, spośród których jeden jest kluczowy: dusza rozumowa i jej władze.
Inny, nie mniej ważny, wątek stanowi diagnoza tego, co lingwiści nazywają poczuciem skomunikowania, dotyczy on w sposób szczególny skomunikowania w odniesieniu do pojęć abstrakcyjnych. Diagnoza poczucia skomunikowania wiąże się mianowicie z aporią metodologiczną, mającą swe źródło w relatywistycznie zdefiniowanym układzie komunikacyjnym.
Nie zmierzają do jej przezwyciężenia inicjatorzy aktualnych trendów lingwistycznych, dla których punktem wyjścia, a zarazem odniesienia jest dowód empiryczny. Koncepcje i modele naturalistyczne, o które się tutaj przede wszystkim rozchodzi, wymagają uzupełnienia.
Takiego uzupełnienia należy upatrywać w metafizyce klasycznej, która ,,czyni" realnym to, co dla lingwisty jest tylko abstraktem. Zazwyczaj bowiem lingwiści uciekają od metafizyki i antropologii filozoficznej, a metafizycy stronią od lingwistyki (jako nauki).
Tu mamy do czynienia z próbą głębszego podejścia zarówno do lingwistyki, jak i do metafizyki tam, gdzie, zdaniem Autora, dyscypliny te wzajemnie się potrzebują (Prof. Monografia jest jednak czymś więcej, jest zaproszeniem wymagającego czytelnika do oddania się refleksji metateoretycznej, do przemyśleń na temat istoty myślenia, języka, poznania lingwistycznego.
Na tle innych publikacji z zakresu lingwistyki czy szeroko pojętego językoznawstwa jest to jedna z naprawdę nielicznych prac o takim profilu, obecnych na współczesnym rynku wydawniczym (Prof.
