Mgławica Pessoa

Kraj słoneczny, gościnny i malowniczy - taki obraz Portugalii wyłania się z kart albumów, przewodników turystycznych i reklam biur podróży. Tymczasem literatura portugalska, powiada Ewa Łukaszyk, nie przyjmuje tego obrazu do wiadomości: to twórczość gorzka, surowa, często gwałtowna, zmagająca się z ciasnotą, brakiem i pustką po dawnej chwale.

• Wszystko to sprawia, że można ją czytać w kategoriach "stylu późnego" Edwarda W.
• Saida - stylu, w którym oznaki schyłku i wyczerpania łącza się z przewrotnością.

• Nie zawsze są one wyłącznie lokalne.

Mgławica Pessoa jest nie tylko przewodnikiem po literaturze portugalskiej XIX, XX i XXI wieku, lecz również - na tyle, na ile to możliwe - kluczem do zrozumienia Portugalii i jej problemów. Ilustrują zagadnienia szersze, aktualne także w odniesieniu do Europy mniejszej, peryferyjnej, nieskutecznej i niewydolnej.

• Uwikłanie w konteksty kolonialny i postkolonialny zmusza ponadto do przekroczenia europejskich granic.

• Na przykładzie literatury autorka tworzy wizerunek kraju, jakiego nie znamy.
• Kraju Pessoi i Saramago, Camoesa i Breyner...

Książka Łukaszyk jest wyjątkowym, niemal antropologicznym spojrzeniem na kulturę, historię i współczesne problemy Portugalii.