Struktura przedmiotowej publikacji opiera się na prezentacji: przyczyn modernizacji, podmiotów modernizacji, strategii modernizacji, płaszczyzn modernizacji oraz polskiej racji stanu w procesach modernizacji UE. Przyczyny modernizacji wynikają z konieczności unowocześnienia UE, lepszego jej dostosowania do efektywnego rozwiązania stojących przed nią problemów.
Są to zarówno problemy wewnętrzne, w tym w szczególności osiągnięcie spójności społeczno-gospodarczej, demokratyzacja i legitymizacja systemu politycznego, zagwarantowanie sterowalności UE i zarządzania kryzysowego; jak i zewnętrzne: problemy globalizacyjne, światowy kryzys gospodarczy, wyzwania rozwojowe. Podmiotami modernizacji w wielopoziomowym systemie politycznym UE są: państwa członkowskie i ich regiony, instytucje unijne, partie polityczne i grupy interesu, obywatele UE.
Strategie modernizacji są rozpatrywane w potrójnym wymiarze - jako cel i zadania oraz wynikające z nich przedsięwzięcia realizacyjne; wzorzec działania formułowany w procesie cząstkowych zmian; pozycja zapewniająca uzyskanie przewagi konkurencyjnej UE na forum międzynarodowym. Jego efekty są następstwem umiejętności budowania zmiennych koalicji z innymi państwami członkowskimi, jakości administracji krajowej i polskiego przedstawicielstwa na poziomie unijnym.
