Tom 4 Systemu Prawa Karnego, pod redakcją prof. dr hab.
Lecha Paprzyckiego, Prezesa Izby Karnej Sadu Najwyższego, pt. Nauka o przestępstwie, wyłączenie i ograniczenie odpowiedzialności karnej, łącznie z tomem 3, Nauka o przestępstwie, Zasady odpowiedzialności, prezentuje fundamentalną i niezwykle ważną dla prawa karnego problematykę przestępstwa - czyli czynu zabronionego, popełnionego z zamiarem, uznanego za zasadniczo społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowanego i zagrożonego karą na mocy prawa karnego.
Publikacja ta poświęcona została szczegółowemu przedstawieniu zasad wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności karnej za popełniony czyn. W sposób kompleksowy i gruntowny przedstawiono w nim: istotę przedmiotowej instytucji, regulacje obecne oraz w ujęciu historycznym jak i porównawczym na tle innych państw europejskich, praktyczne zasady stosowania wyłączeń i ograniczeń odpowiedzialności za popełnione czyny, podając przy tym liczne obrazujące niniejszą tematykę przykłady praktyczne, najbardziej aktualny stan prawny, najnowsze oraz historycznie najważniejsze orzecznictwo, a także dorobek judykatury i doktryny w prezentowanym zakresie.
W ramach 4 obszernych rozdziałów Autorzy podjęli skomplikowaną i budzącą liczne kontrowersje tematykę odpowiedzialności karnej sprawców czynów zabronionych. Wnikliwie zaprezentowano i omówiono: okoliczności wyłączające bezprawność, gdzie szczegółowym komentarzem opatrzono m.in.
instytucję obrony koniecznej, stanu wyższej konieczności, oraz istotę dozwolonego eksperymentu odnosząc się także do problematyki kolizji obowiązków w tym zakresie; okoliczności uchylające bądź umniejszające winę - Autorzy pochylili się nad zagadnieniami niepoczytalności, umniejszonej poczytalności, działania na rozkaz, najistotniejszej i najbardziej wieloaspektowej tematyki błędu - zarówno co do znamion czynu zabronionego, co do bezprawności jak i co do okoliczności wyłączających odpowiedzialność oraz innymi okolicznościami wyłączającymi winę; okoliczności wyłączające lub ograniczające karalność, w tym zakresie Autorzy skupili się na praktycznych i złożonych aspektach ustawowych klauzul niekaralności, przedawnienia oraz immunitetów. Częściowe lub całkowite darowanie kary oraz zatarcie skazania stanowi dopełnienie tematu przewodniego rozdziału; instytucję pomijalnego zbiegu przestępstw, począwszy od ewolucji konstrukcji przestępstwa ciągłego, poprzez czyn ciągły i ciąg przestępstw, skończywszy zaś na istocie czynów współukaranych.
Tom 4 Systemu Prawa Karnego, odnoszący się do kluczowych kwestii dotyczących istoty przestępstwa napisany został przez 15 wybitnych Autorów, praktyków, specjalistów z dziedziny prawa karnego. Dużym walorem jest fakt, iż reprezentują oni różne ośrodki naukowe i różne pokolenia prawników, wyrażając często odmienne, polemiczne poglądy na prezentowane zagadnienia, co pozwala zapoznać się Czytelnikowi z przekrojowym spojrzenie na dany problem.
Skierowane jest ono zarówno do praktyków prawa: adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz sędziów i prokuratorów, jak również teoretyków, a także młodych adeptów zawodów prawniczych - doktorantów i aplikantów oraz studentów pragnących pogłębić swoją wiedzę.
