Nie boję się bezsennych nocy. Tom 1

"Dziennika nie prowadzę. Ale nauczyłem się kłaść obok tapczanu mały notesik, czasem jakieś luźne kartki i długopis.

• Na chwilę pierzcha udręka.
• Przestaję bać się bezsennych nocy".
• Tymi słowami Józef Hen rozpoczyna swoje zapiski z lat powojennych.

W bezsenne noce, kiedy myśli rozpoczynają swoją męczącą gonitwę, zapalam lampkę i usiłuję je uchwycić. Krótkie, kilkustronicowe notatki, często skupione wokół jednego wydarzenia, dzieła czy jednej postaci, sprawiają wrażenie pisanych jakby od niechcenia, a wciągają jak najlepsze powieści autora.

Znajduje w nich odbicie najnowsza historia Polski, od ostatnich dni II wojny światowej, w której autor uczestniczył, aż po rok 2000, czas podsumowań. Refleksje i wspomnienia Hena, często odważnie idące pod prąd, przenikliwe, wymykające się schematom, przeradzają się w wielką opowieść będącą świadectwem całej epoki, o której dziś nazbyt często nam się wydaje, że wszystko już wiemy.

• Trzy tomy dzienników pt.
• Nie boję się bezsennych nocy...
• po raz pierwszy ukazały się w latach 1987, 1992 i 2001.
• Niniejsze wznowienie zostało przez autora przejrzane i uzupełnione.

Lata przedwojenne i wojenne Józef Hen opisał w książkach Nowolipie (1991) i Najpiękniejsze lata (1996), a tom jego najnowszych zapisków to Dziennik na nowy wiek (2009). Montaigne utrzymywał, że ma prawo pisać o sobie, bo ten jeden przedmiot zgłębił jak nikt, w nim jest uczeńszy od wszystkich uczonych.

• Dziś wiemy, że nie ma nic mniej pewnego niż próba zgłębienia samego siebie.
• Żałosna jest nasza wiedza o sobie!
• Znamy tylko fakty - a o nich też nasza wiedza jest chwiejna.

• (fragment)

Pewne jest tylko to, co zostało utrwalone - notatki z podróży, spotkania z ludźmi, jakieś drukowane fragmenty, które wydają mi się istotne - wszystkie te świadectwa przytaczam tu na tych samych prawach, co owe zapiski czynione w bezsenne noce.