Niemiec. Wszystkie ucieczki Zygfryda

Włodzimierz Nowak mówi, że PRL był/jest jak zła planszówka. Kostkę rzucała władza, obywatel był jak pionek.

• Reguły gry były nieznane, a gra nie miała sensu.
• Granie polegało na udawaniu, że zna się reguły i wierzy w sens.

Kto nie umiał albo nie chciał udawać, tego cofano o trzy pola, tracił kolejkę albo wylatywał z gry. Ci, którzy umieli udawać, dostawali M-3 w wielkiej płycie na os.

XXXV-lecie PRL, jak Zygfryd Kapela, bohater tej książki. Nowak mówi, że to książka o tym, że nie przerobiliśmy lekcji PRL.

• PRL nam się czka.
• Stąd też dzisiejsze kłopoty z Polską.

• Wiecznie piękna królowa Luiza miała poprowadzić Zygfryda Kapelę po ścieżkach ojczyzny.
• Której ojczyzny?
• Ścieżki się splątały.

I dodaje, że wszyscy jesteśmy z PRL, nawet ci którzy urodzili się potem. Królowa wiedziała, kiedy uciekać, więc i Kapela ciągle ucieka.

• Powstaje reportaż, przy którym bledną fabuły kryminalne i sensacyjne.

Po latach opowiada Włodzimierzowi Nowakowi swoje przygody, i straszne, i śmieszne, w wirówce Europy Środkowej. I jest o czym myśleć, bo historia trwa Małgorzata Szejnert, reporterka Jako miłośnik literatury fikcjonalnej, gotowy przy każdej okazji dowodzić jej wyższości nad literaturą faktu, muszę przyznać, że w tym przypadku nie mam argumentów.

• Nigdy nie uciekniemy od niczego.
• Przykro to przyjąć do wiadomości, ale nie ma rady.
• Musi to także przełknąć bohater Niemca.
• Warto zapamiętać jego nazwisko.

Powieściopisarz nie mógłby wykorzystać biografii, którą przedstawia autor Niemca natychmiast spotkałby się z zarzutem, że wymyślił postać nieprawdopodobną, że jego chora wyobraźnia namnożyła w życiu bohatera zbyt wiele niewiarygodnych zbiegów okoliczności i absurdalnych zwrotów akcji Jerzy Sosnowski, pisarz, dziennikarz Ucieczka jest niemożliwa taką prawdę wyciągam z tej książki. Razem z imieniem tworzą duet idealny, zestaw, który musiał trafić do literatury: Zygfryd Kapela.

• Dlaczego jednak Kapela ucieka, mimo że uciec nie można?
• Najprawdopodobniej liczy się samo uciekanie.

Jeśli będą go Państwo wymieniać w przyszłości jako literackiego niewydarzeńca, to bardzo proszę między Szwejkiem a Piszczykiem. Ta historia, zanurzona w dwudziestowiecznych dziejach Polski i Niemiec, jest świetnie napisana.

Włodzimierz Nowak, autor jednego z najlepszych w ostatnich 25 latach zbioru reportaży Obwód głowy, finalista nagrody Nike, teraz napisał powieść non-fiction. Z lekkością, swadą, dowcipnie.

• Mariusz Szczygieł, reporter

Panie Zygfrydzie, może warto było nie uciec, żeby powstała TAKA książka!