Dwa odrębne utwory Witkacego o charakterze publicystycznym łączy stanowisko autora: "Oświadczam oficjalnie, że piszę poważnie i chcę wreszcie coś bezpośrednio pożytecznego zdziałać...". W książce stanowiącej pierwszą część tomu (Nikotyna, alkohol, kokaina...) przedstawił Witkiewicz swój - bardzo krytyczny - stosunek do narkotyków i przeżycia związane z ich zażywaniem.
W części drugiej (Niemyte dusze) pisarz proponuje społeczeństwu psychoanalizę jako narzędzie ocalenia przed nadciągającym kataklizmem. Uświadomiwszy rodakom polskie grzechy główne, chce ich od nich uwolnić, to znaczy "umyć" ich dusze.
