Ostaniec, czyli ostatni świadek

Znany w świecie historyk totalitaryzmów Jerzy W. Borejsza (rocznik 1935) jest dzisiaj ostatnim, który ocalał z dwóch rozgałęzionych niegdyś rodzin.

• Gdy jego najbliżsi ginęli jako Żydzi z rąk Niemców, był małym dzieckiem.
• Nie był jeszcze pełnoletni, kiedy umarł Stalin.

• Jest też ostatnim, który zdążył porozmawiać z ministrami Mussoliniego i ambasadorami Stalina w krajach faszystowskich.

Już jako zawodowy dziejopis potrafił odnaleźć niedostępne dokumenty i nałożyć je na strzępy pamięci dziecka, na własne archiwum prywatne. W swojej najnowszej książce opowiada między innymi o tym, jak ten sam Rosjanin stalinizował i destalinizował ZSRR, i o tym, jak latem 1939 roku niemiecki dyplomata ostrzegał amerykańskiego polityka przed paktem Stalina z Hitlerem.

• Opisuje wiele wybitnych postaci polityki i nauki, które spotkał na swojej drodze.
• Nie brakowało historycznych postaci i wśród jego bliskich.
• Dzieje tej rodziny stanowią ważne fragmenty historii polskiej, żydowskiej i europejskiej.
• Borejsza jest świadkiem wyjątkowym.
• Ostańcem.
• W roku 2018 rozpocząłem osiemdziesiąty czwarty rok życia.
• I widzę, jak przez Polskę i Europę przetacza się nawrotna fala ruchów bądź reżimów autorytarnych.

• Prawda historyczna często przestaje w takich warunkach istnieć.

Jednym z filarów propagandy, na których się wspierają, jest fałszowanie historii. W czasie, kiedy w Polsce i w krajach naszego regionu tworzy się orwellowskie ministerstwa prawdy, kiedy fałszowanie przeszłości, czyli kłamstwo historyczne, przykrywa się dwoma połączonymi a nieprzystającymi do siebie słowami polityka historyczna, tym bardziej poczuwam się do dania świadectwa, często ostatniego, ludziom, których znałem, i wydarzeniom, które obserwowałem