Pamięć i ład

Wszystko, co było kiedyś radością lub smutkiem moich myśli i uczuć, zawsze trwa na podorędziu, wystarczy tylko wyciągnąć rękę i odnaleźć oznaczoną stronicę. Ale kiedy chciałbym raz jeszcze wrócić do tego, co było kiedyś smutkiem lub radością moich oczu, do krajobrazu, do zarysu postaci, do twarzy zasnutych mgłą czasu lub śmierci, nie wiem, gdzie sięgać, skąd brać budulec dla coraz to zawodniejszej pamięci.

• Radość i smutek oczu trudniej zaspokoić niż radość i smutek umysłu.
• - Paweł Hertz Paweł Hertz żył w okresie trudnym dla polskiego słowa, dla polskiej pamięci.
• A zrobił dla polskiego słowa, dla naszej pamięci niewypowiedzianie wiele.

• Był człowiekiem głębokiej wiedzy i licznych talentów.
• A jednak to nie jedynie wiedza i talent powodują, że wielu ludzi czuje się dziś jego dłużnikami.

Zadziwia ogrom jego dokonania: jako poety, prozaika, tłumacza, edytora. - Wojciech Karpiński Dwa rysy uderzają u Hertza już na pierwszy rzut oka: ogromny zasięg i różnorodność jego lektur poza utartymi drogami.

• Zwłaszcza ten drugi rys zdradza coś, co można nazwać geniuszem czytelniczym [...\.

• - Jerzy Stempowski

Książka Hertza zawiera fragmenty, za którymi ukrywa się ogromny świat jego lektur, obiecujący nie-skończone możliwości odkryć, rozrywek i przyjemności.