Pan Tadeusz. Czyli Ostatni zajazd na Litwie

Epopeja narodowa z elementami gawędy szlacheckiej, powstała w latach 18321834 w Paryżu. Składa się z dwunastu ksiąg pisanych wierszem.

• Jest 1811 r.
• Do rodzinnego dworku w Soplicowie wraca po zakończeniu nauk dwudziestoletni Tadeusz Soplica.
• Gospodarzem Soplicowa jest stryj i opiekun młodzieńca, Sędzia Soplica.
• Wydaje się, że dwór jest pusty.
• Jego mieszkańcy wybrali się do pobliskiego lasu.
• Zwiedzając stare zakamarki, Tadeusz trafia do swego pokoju dziecinnego.
• Zastaje w nim Zosię, córkę Ewy Horeszkówny.
• Piękna dziewczyna porusza wyobraźnię młodzieńca.

• Nawiązuje z nią romans...
• Adam Mickiewicz nigdy nie nazwał Pana Tadeusza eposem lub epopeją.
• Nie określili go też w ten sposób pierwsi czytelnicy utworu.
• Wyrażali nawet swoje niezadowolenie z powodu niewielkiej ilości podniosłego tonu w utworze.
• Uważano, że zawiera za dużo treści rubasznych.

Wieczorem, podczas kolacji wydanej na Zamku, o który się toczy spór pomiędzy ziemiańską rodziną Sopliców a Hrabią, ostatnim potomkiem Horeszków, Tadeusz spotyka uwodzicielską Telimenę. Zauważono także, że nie pojawia się w utworze żadna wielka postać historyczna (pojawienie się takiej osoby miało być zgodne z kanonami eposu).

• Status arcydzieła literatury polskiej oraz eposu narodowego Pan Tadeusz uzyskał po 1863 r.