Rozważania o roli edukacji w kształtowaniu jednostki zdolnej do percypowania i minimalizowania zagrożeń związanych z ideologizacją, biurokracją, uwikłaniem politycznym, rozpocząć należy od kluczowego pytania o jakość edukacji. Jak definiować i według jakich kryteriów klasyfikować zagrożenia konstruujące patologie systemu edukacji?
Jak minimalizować owe zagrożenia, uwzględniając wszystkich aktorów rzeczywistości szkolnej, nie zamykając się jednocześnie na nowe, konkurencyjne wobec systemu edukacji, źródła socjalizacji? Jak wyposażyć ucznia w bazowe umiejętności, które wymagają, nie tylko profilaktyki patologii społecznych (w tym - patologii systemu edukacji), ale też zdolności do transgresji w tym zakresie?
Próba odpowiedzi na nie wymyka się spod możliwości jednoznacznych ocen i klasyfikacji, stąd wiele tekstów jest wstępem do dalszych analiz.
