Płuczki. Poszukiwacze żydowskiego złota

"Ona: - Czy chodzenie tam to był grzech? Jak one już były martwe, a tu bida była, to nie jest grzech.

• Tak se myślę.

• Ja: - To ludzie byli.
• Ona: - Ale nieżywe".

A pan myśli, że to był grzech, rąbać te ciała, szukać tam grosza jakiegoś? To nie były incydenty, ale proceder, który - niemal na masową skalę - trwał przez lata.

• Prochy zmieszane z ziemią przepłukiwali w rzece lub specjalnie wykopanych dołach, tzw.
• płuczkach.
• "mi oboj to - mówi syn jednego z tych, którzy naruszali ziemię w poszukiwaniu złota Żydów.

Na terenie byłych obozów zagłady w Sobiborze i Bełżcu, w mogiłach setek tysięcy ofiar mieszkańcy pobliskich wsi - mężczyźni, kobiety i dzieci - prowadzili wykopki w poszukiwaniu "żydowskiego złota". Reporter szuka kogoś, kogokolwiek, kto powiedziałby dzisiaj: to by.

• I może jeszcze: nie powinni.

Im dalej w lekturze, tym wyraźniej widać, że to reporter i jego upominanie się o szacunek dla zmarłych jest jasnym promieniem owej mrocznej opowieści. A naszym obowiązkiem - towarzyszenie mu w tej samotnej podróży" - Magdalena Kicińska "Jak można trzymać w dłoni, nad grobem kawałek metalu z ludzkiej szczęki i nie łączyć go z człowiekiem?

• Jak to możliwe, że tyle lat po wojnie ludzie nie byli w stanie odróżnić dobra od zła?
• - pyta Paweł Piotr Reszka.
• Nikogo i niczego nie usprawiedliwia.
• Ale usiłuje zrozumieć.
• Czy mu się udaje?
• Da się to wszystko pojąć?
• płuczki to porażające świadectwo.
• Solidny, dojrzały reportaż" - Wojciech Tochman