Podczłowiek. Wspomnienia członka Sonderkommanda

Wspomnienia żydowskiego policjanta z łódzkiego getta Obozów pracy nie tworzono po to, żeby ktoś wyszedł z nich żywy. Przetrwanie w nich wymagało pomysłowości, przyjaciół, gestów ludzkiej dobroci, a nade wszystko - szczęścia.

• Jako szesnastolatek Anatol Chari musiał przeprowadzić się do getta.

• Chari wstąpił do żydowskiej policji zwanej Sonderkommando, co dawało mu znaczne przywileje.
• Po likwidacji getta miał wystarczająco dużo sił do pracy, by w Auschwitz nie posłano go do komory gazowej.

Jego ojciec, osoba powszechnie znana i lubiana w Łodzi, został zamordowany przez gestapo, lecz młodego Tolka nadal chroniły "poły ojcowskiego płaszcza" i sympatia przewodniczącego rady gminy żydowskiej Chaima Rumkowskiego. Przeszedł przez kilka obozów koncentracyjnych, pozostając przy życiu dzięki szczęśliwym zbiegom okoliczności i wsparciu od innych ludzi.

• W końcu wylądował w Bergen-Belsen.
• Tam po dwu tygodniach został wyzwolony przez Brytyjczyków.

• "Istnieje prawidłowy i nieprawidłowy sposób ciągnięcia zwłok.
• Nauczyłem się tego w Bergen-Belsen.
• Niczego innego do roboty w Bergen-Belsen nie było - tylko ciągnięcie zwłok".
• ANATOL CHARI urodził się w 1923 roku w Łodzi.

Przez całe życie Anatol Chari zastanawiał się, dlaczego przetrwał Holokaust i jak różni ludzie zachowują się w tak ekstremalnych warunkach. Po zakończeniu wojny i wyzwoleniu z obozu koncentracyjnego Bergen-Belesen spędził jakiś czas w obozie dla dipsów (displaced persons).

• W Niemczech ukończył studia stomatologiczne i w 1951 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.
• Pracował jako parodontolog w Kalifornii, gdzie mieszka do dziś.