Tom zawiera zbiór opowiadań o zbójcach, opryszkach i hajdamakach, które to postaci od wieków rozpalają wyobraźnię czytelników i budzą emocje. Przedstawiani często jako obrońcy uciśnionych, którzy ograbiają bogatych, a wspierają biednych, stawali się nieraz bohaterami ludowymi.
Lektura pozwala przenieść się czytelnikom w świat niebezpieczeństw, do których w realnym świecie wielu śmiałków nawet by się nie zbliżyło. I choć autor we wstępie przekornie dziwi się, że zbójectwo takim się cieszy zainteresowaniem, i przezornie zaznacza, że zbiór powstał, aby przede wszystkim wzbudzić odrazę od zbójeckiego rzemiosła, to dodaje też, że lektura może się przyczynić do miłego spędzenia czasu podczas długich zimowych wieczorów.
Był także zaangażowanym działaczem narodowym oraz prowadził ożywioną działalność społeczną jako organizator wielu stowarzyszeń kulturalno-oświatowych. Był także autorem wielu książek, utworów teatralnych i artykułów oraz wydawcą książek popularnych z zakresu historii i literatury polskiej.
Utwór poddano modernizacji pisowni i opracowaniu edytorskiemu, by uczynić jego tekst przyjaznym dla współczesnego czytelnika.