Próba kwasu w elektrycznej oranżadzie

Reporter wsiada do autobusu pełnego ludzi, którzy chcą uciec od życia, jakie oferuje im zdziadziała Ameryka - tak w 1968 roku powstaje powieść Próba kwasu w elektrycznej oranżadzie i staje się jedną z najgłośniejszych książek non-fiction w USA. Zarówno z powodu tematu, jak i "stylistycznej pirotechniki" autora.

• Byli młodymi ludźmi i "wpadli w pułapkę kwasu".
• Wpadli - pisze Wolfe - "do tego stopnia, że nie mogli odnaleźć życia".
• Nazywani Merry Pranksters - Wesołymi Zgrywusami - wyruszyli kolorowym autobusem w podróż po Stanach.
• W Historii literatury amerykańskiej czytamy, że w Próbie kwasu...

To opowieść o sławnym pisarzu Kenie Keseyu, autorze powieści Lot nad kukułczym gniazdem (na jej podstawie powstał nagrodzony pięcioma Oscarami film Milosa Formana), oraz grupie hipisów i niedostosowanych do wymogów kapitalizmu freaków, którym Kesey przewodził. zwolenników poszerzania świadomości halucynogenami obserwujemy z zewnątrz, a jednocześnie możemy zwiedzać ich mózgi w chwili tego poszerzenia.

• Ta książka w równym stopniu może kogoś zachwycić i zbrzydzić.
• Przez wielu czytelników została odebrana jako apoteoza ruchu hipisowskiego i ucieczki od dominującej kultury.
• Przez innych - jako krytyka nadmiernej wolności i grozy, które niesie narkotyk.
• Wydana w Polsce po raz pierwszy 27 lat temu w ostatnich latach osiągała na portalach aukcyjnych trzycyfrowe ceny.

• Przesuwał granice tego, co w dziennikarstwie jest dopuszczalne.
• Rozpasanie językowe i ekspresja Wolfe'a stały się wręcz nieokiełznane.
• Próba kwasu...
• jest festiwalem niepoprawności politycznej.

Tom Wolfe był jednym z czołowych autorów Nowego Dziennikarstwa i nurtu Gonzo, które wzbogaciły amerykańską i światową literaturę o prawdę, jakiej nie umieli przekazać pisarze i pisarki fikcji. A dziś, kiedy słowa mają być wyważone i niewykluczające, staje się też historycznym dokumentem językowym.

• O swoim głównym bohaterze Kenie Keseyu Wolfe pisze, że miał wyryte na czole słowa "ambitny wieśniak".
• "Pochodził z Oregonu - czy słyszeliście kiedy, żeby ktoś był z Oregonu?
• - i cedził słowa jak na wsi w Oregonie".

• Wolfe nie oszczędza w tej książce nikogo.

A kiedy Kesey przy kolacji usiłował coś powiedzieć, jego interlokutor zwracał się do gości: "Z rozkoszą wysłucham wszystkiego, co pan Kesey ma do powiedzenia - gdy tylko nauczy się jeść z talerza, nie przytrzymując mięsa kciukiem". Po jej lekturze Norman Mailer napisał w "The New York Review of Books": "Trzeba wreszcie rozważyć tę możliwość, że Tom Wolfe to nasz najlepszy pisarz".