Prywatność Teoria i praktyka

Podjęte w pracy badanie fenomenu prywatności zostało skierowane na analizę kategorii konstytuujących to zjawisko oraz na rekonstrukcję dylematów prywatności w dziedzinach mających kluczowe znaczenie dla współczesnego życia społecznego i gospodarczego. Takie założenie badawcze wyznaczyło ramową strukturę pracy, na którą składają się dwie zasadnicze części.

• W rozdziale pierwszym przedstawiono zarys historii prywatności, definicje oraz rodzaje prywatności.
• Następnie poddano analizie dychotomię: prywatny - publiczny i omówiono funkcje prywatności.

W pierwszej z nich - złożonej z trzech rozdziałów - skoncentrowano się na teoretycznym oglądzie prywatności wyznaczonym przez podstawowe perspektywy filozoficzne. Rozważania zakończono strukturalizacją pojęcia prywatności wskazującą na jej trzy wymiary: wymiar fizycznej dostępności, wymiar kontroli informacji oraz wymiar samodeterminacji.

• Do tej struktury autor odwołuje się w dalszych częściach pracy.
• Rozdział drugi poświęcono miejscu prywatności w filozofii, a także problemom filozoficznym związanym z prywatnością.

• Podjęto również próbę interpretacji prywatności jako kategorii filozoficznej i wartości etycznej.

Skoncentrowano się zwłaszcza na czterech aspektach prywatności: ontologicznym, epistemologicznym, antropologicznym oraz aksjologicznym. W rozdziale trzecim zawarto analizę ewolucji statusu prawa do prywatności traktowanej jako prawo naturalne, jako prawo człowieka i jako prawo niezbywalne.

W drugiej części rozdziału przedstawiono argumenty uzasadniające prawo do prywatności, ramy tworzenia tego prawa oraz konflikt prawa do prywatności z innymi prawami. Pierwsza część, w której ukazano ewolucję samego pojęcia prywatności i jej wymiarów, stanowi podbudowę filozoficzną przedstawionych w części drugiej konfliktów między prywatnością jednostki a dobrem społecznym.

Drugą część - na którą składają się również trzy rozdziały - poświęcono współczesnym uwarunkowaniom prywatności, w szczególności tym o charakterze socjologicznym. Jej celem jest zbadanie i ukazanie wielości form i przejawów tego samego w swej istocie konfliktu między prywatności ą jednostki a dobrem ogółu.

W rozdziale czwartym zawarto rozważania dotyczące relacji między sferą prywatną i publiczną oraz przedstawiono konsekwencje (dla prywatności) zwiększenia nadzoru sfery publicznej. Poruszono w nim również problem prywatności osób publicznych, a także omówiono konflikt między instytucjami państwa a prywatnością obywateli.

• Podjęto też próbę odpowiedzi na pytanie, jak nasza prywatność będzie wyglądać w przyszłości.
• Rozdział piąty dotyczy prywatności w miejscu pracy.

Ukazano w nim konflikt między prywatnością pracownika a dobrem firmy, a także zaprezentowano problemy związane z prywatnością, z którymi borykają się zarówno pracodawcy, jak i ich pracownicy. Przeprowadzono również analizę kodeksów etycznych wybranych przedsiębiorstw pod kątem poruszania w nich problemu prywatności pracownika.

• W aneksie do tego rozdziału zawarto listę przebadanych z punktu widzenia prywatności kodeksów etycznych.

W rozdziale szóstym ujęto analizę uwarunkowań prywatności konsumenta oraz kosztów związanych z brakiem ochrony prywatności. Szczególny akcent położono na ukazanie zagrożeń dla prywatności konsumenta ze strony współczesnych technologii oraz na możliwości przeciwdziałania tym zagrożeniom.

• Wyniki przeprowadzonej analizy fenomenu prywatności z punktu widzenia filozofii i socjologii zawarto we wnioskach.
• Publikacja powstała we współpracy z Instytutem Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.