Przeminęło z ogniem

Noemi Szac-Wajnkranc Przeminęło z ogniem ISBN 978-83-288-7270-7 Pamiętnik pisany w Warszawie w okresie od założenia getta do jego likwidacji Wspomnienie Kiedyś dawno, dawno temu, kiedy jeszcze byłam mała, wspominaliśmy często dawne dzieje. Lampa jasno oświetlała pokój, siedzieliśmy przy stole.

• Byliśmy we trójkę: mamusia, tatuś i ja.
• Wspominaliśmy.

W pokoju było przyjemnie, ciepło, przytulnie. Pamiętasz, jak byliśmy w Rzymie, staruszko?

• pyta ojciec.
• Pamięta...
• Noemi Szac-Wajnkranc Ur.
• 22 września 1919 w Warszawie Zm.

• Pochodziła z zamożnej warszawskiej rodziny żydowskiej, jej ojcem był inżynier Szac.
• Niedługo przed wybuchem wojny wyszła za mąż za Jerzego Wajnkranca, właściciela fabryki Korlit na ul.
• na Wspólnej w Warszawie.

28 stycznia 1945 w Łódź Najważniejsze dzieła: Przeminęło z ogniem (1947) Autorka pamiętnika z Zagłady, który jest głównym źródłem wiedzy o niej. Kiedy rodzina została zmuszona wyprowadzić się z domu, a następnie uwięziona w dzielnicy zamkniętej, fabrykę formalnie, na mocy odpowiednich umów, przekazano sąsiadce, Alinie K., która zobowiązała się chronić przedsiębiorstwa i zwrócić je właścicielom po wojnie; wkrótce jednak przekazała fabrykę do konfiskaty Niemcom.

• Noemi Szac-Wajnkranc pracowała jako urzędniczka wydziału aprowizacyjnego gminy żydowskiej w getcie warszawskim.
• W czasie Wielkiej Akcji Likwidacyjnej w lipcu 1942 r.

• Oboje wydostali się z getta i ukrywali w Warszawie po stronie aryjskiej oraz na wsi, w Sławku k.
• Wołomina.
• Brała udział w walkach powstańczych w getcie w kwietniu i maju 1943 r.; wówczas zginęli jej rodzice.
• Sama wraz z mężem wydostali się z getta, znów ukrywali się w Warszawie (m.in.

trafiła na Umschlagplatz i została w czasie selekcji zakwalifikowana na śmierć oraz ciężko pobita; wyratował ją wraz z grupą skazańców mąż, zatrudniony w szopie. na Sadybie), ciężko pracując: Noemi w szwalni, Jerzy w odlewni żelaza.

Ostatecznie został aresztowany; Noemi podjęła wówczas próby odszukiwania go i uwolnienia: w Alei Szucha na gestapo, na Pawiaku, w obozach w Trawnikach i Poniatowej, w Treblince, wreszcie w Majdanku. Mimo szalonych wysiłków, nie udało się jej uratować go, zginął 2 listopada 1943 r.

• w ogromnej akcji likwidacyjnej, która pochłonęła 18 tys.
• ofiar obozu.

Najprawdopodobniej po stracie tych najbliższych sobie osób: rodziców i męża Noemi Szac-Wajnkranc zaczyna pisać na przypadkowych skrawkach papieru wspomnienia. Do stycznia 1945 pracowała jako służąca w majątku ziemskim pod Łodzią, gdzie zastało ją wyzwolenie przez Armię Czerwoną.

• Z przyczyn bezpieczeństwa udała się dalej z wojskiem do wyzwolonej Łodzi.
• Zginęła od przypadkowej kuli, wchodząc do miasta i została pochowana w prawosławnej części cmentarza przy ul.
• Ogrodowej w Łodzi.
• Wśród nielicznych znalezionych przy niej rzeczy był rękopis pamiętnika, który podpułkownik Armii Czerwonej B.
• zabrał do Moskwy i przekazał Żydowskiemu Komitetowi Antyfaszystowskiemu.

• Kupując książkę wspierasz fundację Nowoczesna Polska, która propaguje ideę wolnej kultury.
• Wolne Lektury to biblioteka internetowa, rozwijana pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Stamtąd tekst przewiózł do Polski Efroim Kaganowski; on też napisał wstęp do pierwszego wydania pamiętnika, który ukazał się staraniem Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej w Polsce (publikacja nr 38) w 1947 r. W jej zbiorach znajduje się kilka tysięcy utworów, w tym wiele lektur szkolnych zalecanych do użytku przez MEN, które trafiły już do domeny publicznej.

• Wszystkie dzieła są odpowiednio opracowane - opatrzone przypisami oraz motywami.