Przepustka z piekła

Powieść historyczno-przygodowa dla młodzieży harcerskiej i nie tylko, osnuta na tle nielegalnej działalności w latach 1946-1949, legendarnej harcerskiej ”Czarnej Trzynastki”, w okupowanym przez Związek Radziecki Wilnie, opowieść barwna o cichym bohaterstwie, przyjaźni, a nade wszystko, o dumie z polskości, o niezłomności ducha, którego nie złamała fizyczna przemoc. (Jest dziś w Polsce drużyn naśladujących tradycje wileńskiej „Czarnej Trzynastki” kilkaset) Poznali się w chórze kościelnym św.

Jakuba w Wilnie w 1946 roku, w momencie, gdy Wilno opuszczała większość Polaków. Rodziny tych chłopców, najczęściej prości i biedni ludzie, zostawali w Związku Radzieckim na mroczną i niepewną przyszłość, nie widzieli sensu opuszczania ojcowizny.

• Działała w oparciu o ideę puszczańską.

Organista, druh Józef Kryptajtis, instruktor z dawnej, słynnej, wileńskiej drużyny harcerskiej „Czarnej Trzynastki”, też się nie repatriował, na prośbę chłopców, zgodził się utworzyć harcerską drużynę. A rozumiał puszczaństwo druh Józef, nie jako powrót do źródeł czasu, lecz jako wzbogacanie swego wnętrza, przez zgłębianie dostojeństwa, prostoty, ciszy i tajemnic przyrody.

• Wystarczy chcieć, zgłębiać i próbować.
• Nie zrażać się niepowodzeniem.
• Proste, ale w tym właśnie tkwi cała tajemnica.
• Chłopcy współpracowali z podobną, działającą w ukryciu drużyną żeńską druhny Niki.
• Drużyna istniała do roku 1949, do chwili aresztowania jej przywódców przez NKWD.

• Druh Józef i jego zastępowi starali się przydać życiu swoich chłopców w sowieckim totalizmie cech normalności.

Trzyletnia barwna historia drużyny, to opowieść o cichym bohaterstwie, przyjaźni, a nade wszystko, o dumie z polskości, ale również o przegranej. Kultywowali niezłomność, intymność, wrażliwość, prawość.

• Michał Gardowski Życie wyczyniało ze mną cuda, za co jestem mu wdzięczny.

Zbierałem butelki w gruzach, sprzedawałem wypieki mojej babci na jarmarkach,byłem woźnicą w radzieckim Domu Dziecka, ale i reżyserowałem filmy dokumentalne w Afganistanie i na Kubie, redagowałem, jako naczelny, moją ukochaną Polską Kronikę Filmową. W owych czasach, nie "wydałem" nikogo, poza bohaterami dwóch książeczek z serii "Żółtego Tygrysa": "Uwaga Zefir, nadaję.." i "Akcja Poligon".

• I nie znajduję się w zbiorze Wildsteina.
• Dużo pisałem o młodzieży i filmie.

• Później odstawionym na boczny tor, szefem "milczącej" Centralnej Agencji Fotograficznej.
• Na emeryturze sprzedawałem rybki i kanarki w sklepiku zoologicznym własnej żony.
• Uważam, że życie miałem super.
• Dziś znowu chwyciłem za pióro, bo lubię...

Byłem przez cztery lata, do wyrzucenia z hukiem, guru telewizji w randze wiceprezesa.