Projekt integracji europejskiej, będący odpowiedzią na samozniszczenie Europy w wyniku drugiej wojny światowej, powstawał pod wpływem imperatywów strategicznych i politycznych. Z upływem lat zapał integracyjny w Europie jednak stygł, a Wspólnota Europejska, przekształcona następnie w Unię Europejską, integrowała się wokół utylitarnych potrzeb ekonomicznych.
Ponad pół wieku od powstania UE nadal nie jest unią polityczną, a jej ewolucja w tym kierunku nie jest bynajmniej pewna. Niemniej zmieniająca się sytuacja strategiczna Europy - spadek znaczenia Zachodu i wycofywanie się Stanów Zjednoczonych z Europy - dowodzi konieczności politycznego jednoczenia się Europy.
