Edukacja regionalna odgrywa istotną rolę w poznaniu dziejów swojego miasta czy wsi. Mieszkańcy Zagłębia Dąbrowskiego odczuwają swoją regionalną tożsamość.
Po utracie niepodległości region ten był swojego rodzaju pomostem pomiędzy Śląskiem, Małopolską – Galicją a Kongresówką, którego częścią były tereny położone nad Przemszą i Brynicą. Dynamicznie rozwijający się przemysł na tych obszarach przyczynił się do ukształtowania specyficznej atmosfery tego regionu, w którym pośród żywiołu polskiego rozwijała się kultura niemiecka, rosyjska i żydowska.
Jednocześnie rozwijał się tutaj aktywnie ruch niepodległościowy, czego przykładem jest prawie całkowite wyzwolenie tego obszaru z rąk zaborcy rosyjskiego w zimie 1863 roku w okresie powstania styczniowego.