Minął rok bez Raisy. Dziś zebraliśmy się - rodzina i najbliżsi przyjaciele - przy jej mogile, by odsłonić nagrobek, który wykonał Friedrich Sagojan.
Sylwetka bardzo podobnej do Raisy młodej kobiety, która schyla się, żeby położyć na płycie polne kwiaty... Przez prawie pięćdziesiąt lat żyliśmy z Raisą razem i nigdy nie było to dla nas uciążliwe, wręcz przeciwnie, zawsze było nam ze sobą dobrze.
Kochaliśmy się, ale nawet gdy byliśmy sami, nie mówiliśmy o tym zbyt dużo. Wydawało się nam, że najważniejsze jest zachowanie tego wszystkiego, co się zrodziło w czasach młodości.
Odtwarzając wszystko w pamięci, szukam odpowiedzi na pytanie: dlaczego stało się tak, że nie potrafiłem jej uratować? Tak pisze o swojej żonie człowiek cieszący się w świecie olbrzymim szacunkiem i popularnością, a w Rosji często oskarżany o doprowadzenie do upadku Związku Radzieckiego.
Był ostatnim sekretarzem generalnym KPZR, pierwszym - i ostatnim - prezydentem ZSRR, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w 1990 roku. Jak pisał Dmitrij Furman: "Z punktu widzenia archaicznej świadomości rosyjskiej Gorbaczow zbytnio wyprzedził swoje czasy.
Denerwował i był niezrozumiały dla ludzi, dla nomenklatury, dla przytłaczającej większości liberalnej inteligencji".
