Służące do wszystkiego

Przejmujące losy białych niewolnic, kobiet z najniższego szczebla hierarchii służby domowej. Tych, których w przedwojennej Polsce było najwięcej.

• Zatrudniane przez mieszczaństwo wiejskie dziewczęta zaczynały służbę mając często 15 lat.
• Nie miały prawa do urlopu i wypoczynku, pracowały od świtu do nocy za grosze.

• Ale praca służącej to mimo wszystko awans i dotknięcie lepszego świata.
• Dla niektórych służba stanie się przygodą życia.
• Inne w rodzinie chlebodawców znajdą przyjaciół i opiekunów.

Joanna Kuciel-Frydryszak zagląda do ich maleńkich pokoików w eleganckich kamienicach, przypatruje się, co robią, gdy mają wychodne, obserwuje je przy kuchennej pracy, współczuje, gdy muszą oddać swoje często nieślubne dzieci. W galerii służących pojawiają się zarówno te, które zapisały się w historii: Anna Kaźmierczak, prababcia kanclerz Angeli Merkel, Teosia Pytkówna, żona Stanisława Wyspiańskiego, Aniela Ciemna, która wymyśliła końcówkę Ferdydurke, komunistka Etla Bomsztyk, jak i te bezimienne.

• Zobaczymy je także podczas drugiej wojny światowej, gdy heroicznie będą pomagać swoim chlebodawcom.

• To momentami zabawna, a czasem gorzka lektura.
• Na pewno zaś ważna.
• Wspaniała!

Służące do wszystkiego to także opowieść o stosunkach klasowych oraz o potrzebie dominacji lepiej urodzonych nad biedakami. Tak wiele mówi o korzeniach naszego społeczeństwa, o wyzysku, uległości kobiet akceptujących swój niewolniczy los, ale i o sile ludzkich uczuć, zdolnych przekroczyć klasowe podziały.

• Autorka wykonała ogromną pracę, dziękuję!
• Agnieszka Holland Z reguły nie mają nazwisk, często nawet imion.
• A przecież to one wyprasowały te białe koszule sławnych mężczyzn, których zdjęcia pamiętamy ze szkolnych podręczników.
• Służące.
• Nic dziś o nich nie wiemy, a one kiedyś wiedziały wszystko.
• Kuciel-Frydryszak pozwala nam zajrzeć do miejsca, które historycy dotąd omijali: do służbówki.
• Świetna lektura, otwiera oczy!
• Wojciech Orliński Joanna Kuciel-Frydryszak absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim, dziennikarka.
• Autorka biografii Słonimski.
• Heretyk na ambonie, nominowanej w najważniejszych konkursach na Historyczną Książkę Roku im.
• K.
• Moczarskiego i O.

Dla mnie szczególnie wzruszająca, bo moja niania, która mogłaby być bohaterką tej książki, była jedną z najważniejszych osób mego dzieciństwa. Haleckiego, oraz bestsellerowej biografii Kazimiery Iłłakowiczówny Iłła (Marginesy 2017), nominowanej do Nagrody im.

• Józefa Łukaszewicza.