Wschodnia Litwa, początek XX wieku. Wysoko urodzony student Michał Rajecki powraca na wakacje w okolice rodzinnych Jużynt.
- Podczas polowania spotyka Warszulkę Łaukinisównę, dziewczynę z ludu o niepospolitej urodzie i przymiotach ducha.
- Po pierwszym spotkaniu przychodzą następne.
- Zadurzony w dziewczynie Michał przebąkuje coś niebacznie o małżeństwie.
- Ta znajomość choć pełna dziwnego uroku nie ma jednak przyszłości.
- Młodych dzielą różnice społeczne i majątkowe.
- Nikt z rodziny Michała nie zaakceptowałby takiego mezaliansu.
- Mimo że Warszulka szczerze kocha panicza, ten powoli przestaje się nią interesować.
- Dostrzega, że ich związek nie ma przyszłości.
- Ciągnie go w wielki świat.
Powodowany wyrzutami sumienia usilnie namawia Warszulkę do ożenku z interesującym się nią zamożnym chłopem Józefem Trembelem. Kiedy zrozumie, że popełnił błąd, jest już za późno...
Powieść Soból i panna oparto na losach barona Pierrea de Rojana, oficera armii napoleońskiej, który ranny w kampanii 1812 roku osiedlił się w miejscowości Gaczany w rejonie Rakiszki w północno-wschodniej części Litwy.
