SPOŁECZNE I PRAWNE ASPEKTY HANDLU LUDŹMI

Handel ludźmi jest zbrodnią godności i wolności człowieka. Jest poważnym przestępstwem rażąco naruszającym podstawowe prawa człowieka, którego istotą jest wykorzystanie osoby nawet za jego zgodą, przy użyciu konkretnych metod i środków1.

• W wymiarze krajowym i międzynarodowym handel ludźmi stanowi jedno z ważniejszych zagrożeń dla ludzkości.
• Jest to zjawisko społeczne i wielowymiarowe, pozbawia ludzi przysługujących im praw i swobód.

• Handel ludźmi jest zabroniony na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
• Został również wskazany jako przestępstwo w art.
• 83 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
• Przestępstwa wymienione w art.

Stanowi problem globalny współczesnego świata a także jest to jeden z głównych przejawów współczesnej zorganizowanej przestępczości. 83 znane są jako ,,europrzestępstwa".

• Są to szczególnie poważne przestępstwa o wymiarze transgranicznym2.
• Handel ludźmi to kupowanie, sprzedawanie oraz wykorzystywanie dorosłych i dzieci.

Jest to zjawisko, które ma negatywny wpływ na osoby fizyczne, społeczeństwo i gospodarkę. Osoby dopuszczające się handlu ludźmi wykorzystują słabszą pozycję społeczną określonych osób, którą mogą pogarszać takie czynniki, jak ubóstwo, dyskryminacja, różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, przemoc wobec kobiet, brak dostępu do edukacji, konflikty etniczne oraz katastrofy naturalne3.

Handel ludźmi jest przestępstwem wieloczynnościowym, a sprawcy stosują szereg środków celem skutecznego zwerbowania i wykorzystania ofiar. Najczęściej są to metody dotyczące wprowadzania w błąd co do oferowanej pracy lub charakteru związku emocjonalnego pomiędzy werbownikiem a przyszłą ofiarą (tzw.

metoda ,,na miłość"). Osoby są wykorzystywane do niewolniczej pracy, prostytucji, żebractwa, do popełniania przestępstw, do zawierania fikcyjnych umów, w tym także małżeńskich.

• Stają się więc silnie uzależnione od sprawców zarówno materialnie, jak i emocjonalnie.

Dlatego też przeciwdziałanie handlowi ludźmi, jak również pomoc ofiarom mają wymiar wielosektorowy i wymagają kompetencji ekspertów z wielu dziedzin4.