Straszny strzelec. Powieść z rękopisu Muzyka

Straszny strzelec. Powieść z rękopisu Muzyka.

• Fragment: W pierwszych latach mojej emigranckiej pielgrzymki po Galicji, poznałem się z pewnym młodym muzykiem.

• Mimo to znajomość nasza nie była powierzchowna.
• Oprócz wspólności położenia i powołania, wiązało nas jeszcze braterstwo sztuki i braterstwo przekonań politycznych.
• Zeszliśmy się wiec jak dawni znajomi, a pożegnaliśmy się jak przyjaciele.

Znajomość nasza była krótka: pędzeni oba wichrem jednej-że niedoli w przeciwne strony, musieliśmy się rozstać, zaledwośmy się spotkali. Powieść, którą ogłaszam, jest drogą pamiątką tej krótkiej chwili, a razem pięknej duszy muzyka.

• Składa się ona z kilku zarysów od ręki życia emigranckiego i życia górali.

• Nie był to tylko człowiek smyczka, nie sama muzyka gminu zajmowała jego troskliwość.
• Widział on ważniejsze skarby w jego głębinach i po te się zapuszczał.

Młody artysta, człowiek ludu sercem i przekonaniem, korzystał ze swego pobytu w stronie mało znanej reszcie Polski, pomiędzy ludem równie nieznanym, a korzystał nie pod samym względem sztuki. Przestrojony po góralsku, przebiegał góry, zamieszkiwał w najsamotniejszych chatkach, mieszał się pomiędzy juhasów, a zawsze z myślą polską.

• Za tajemnicę kupował tajemnicę; a wtedy smyczek zamieniał na pióro i zamiast nut muzycznych, pisał duszę ludu.
• Ta praca nie była pośledniejszą od pierwszej; on sam przynajmniej przenosił ją nad pierwszą.
• Żałuję że tylko ten jeden nabytek został moją własnością.
• Nie śmiałem prosić go o więcej, jemu też skromność przeszkadzała więcej ofiarować.
• Dzisiaj mocno tego żałuje Nigdy już później nie spotkałem mojego muzyka; nie mogłem nawet śladu po nim schwycić.
• Los jego dalszy całkiem mi niewiadomy.
• Kto wie co się z nim stało?
• Może i on i wszystkie jego nabytki tak szanowne zginęły na zawsze.
• Miło mi że chociaż ogłoszeniem tej powieści, mogę uczcić jego pamiątkę.

Czasami rzucił im słówko, którego dotąd nie słyszeli, rozjaśnił myśl, której dotąd nie pojmowali, odsłonił stronę życia którą dotąd obojętnie pomijali: za to też dowiedział się nie jednej rzeczy nieznanej sobie. Co się tyczy samej powieści, zostawiając o niej sąd czytelnikom, powinienem ostrzec, naprzód: że nie znajdą w niej może tej sztuki pisarskiej, jakiej się spodziewają; a potem, że będąc jedynie wydawcą, nie biorę na siebie obowiązku rozjaśniania, cokolwiek w tym utworze wydać się może za nadto dziwne, czasem zaś niepojęte.

• Ogłaszam pracę cudzą bez żadnej mojej zmiany; tym bardziej nie pozwalam jej sobie tam, gdzie osoba pisarza występuje.