Trzeci tom z serii dzieł Melchiora Wańkowicza zbiera utwory o tematyce wojennej Strzępy epopei, Szpital w Cichiniczach (na temat I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej), Wrzesień żagwiący, Po klęsce (na temat II wojny światowej). W książce znajdziemy .
Wstęp: dr Tadeusz Paweł Rutkowski Posłowie: Aleksandra Ziółkowska-Boehm Z punktu widzenia dzisiejszego czytelnika emocje Wańkowicza zawarte w opisie tragicznych dni wrześniowych stanowią kapitalny przekaz pozwalający na zrozumienie czym była agresja niemiecka, a następnie klęska wrześniowa i okupacja dla znacznej części polskiego społeczeństwa. Takiego wyrazistego przekazu nie dają najlepsze nawet monografie tego okresu a także znaczna część pisanych po latach relacji i wspomnień.
Stąd reportaże wojenne Wańkowicza są lekturą obowiązkową dla wszystkich pragnących zrozumieć dylematy i odczucia Polaków w obu wojnach światowych. Tadeusz Paweł Rutkowski Wańkowicz miał niespotykany dar odtwarzania prawdy o wydarzeniach, które znał tylko ze słyszenia.
Bóg obdarzył go niezwykle czułym uchem, którym potrafił z licznych opowieści naocznych świadków, nieraz bardzo sprzecznych ze sobą, wyłowić esencję tego, jak było w rzeczywistości. Witold Sobociński dostał nagrodę za zdjęcia, Magdalena Tesławska za kostiumy, zaś muzyka Zygmunta Koniecznego nadała dodatkową wartość tej narracji, która jest rzadką w dzisiejszych czasach opowieścią o wartościach conradowskich.
Aleksandra Ziółkowska-Boehm Z poklęskowych rozmów Wańkowicza z żołnierzami kampanii wrześniowej, z chęci polemiki zarówno z niemiecką propagandą, jak i społecznym odbiorem klęski, wyłonił się "Wrzesień Żagwiący" - zbiór zapisywanych na gorąco relacji uczestników walk, który w zamyśle pisarza służyć miał udokumentowaniu bohaterstwa polskiego żołnierza, pokazaniu, że kampania w Polsce nie była dla niemieckiego żołnierza 18 dniowym spacerkiem, a Polacy mieli i mają wolę walki, ulegając tylko przewadze technicznej i liczebnej przeciwnika. () Obraz kampanii wrześniowej wyłaniający się z tekstów Wańkowicza, to przede wszystkim ukazanie ludzi walczących wbrew wszystkiemu o wolność swojego kraju, mimo świadomości beznadziejności swojego poświęcenia i widma klęski.
"Wrzesień żagwiący" jest tym bardziej wartościowym świadectwem epoki, że pisany na emigracji zachował autentyczność opisu sytuacji kraju napadniętego przez dwóch wrogów. Tadeusz Paweł Rutkowski Melchior Wańkowicz (1892-1974) Wybitny polski pisarz, nazywany królem polskiego reportażu, jedna z największych indywidualności polskiej literatury XX wieku.
W 1964 roku aresztowano go i wytoczono mu proces polityczny o przesyłanie materiałów szkalujących Polskę Ludową, o którym głośno było na całym świecie. Kolekcja dzieł Melchiora Wańkowicza W ciągu trzech lat (2009-2011) ukaże się 16 tomów zbierających całą spuściznę literacką i publicystyczną króla reportażu.
Każdy tom opatrzony będzie wstępem badacza lub specjalisty od twórczości Wańkowicza oraz posłowiem Aleksandry Ziółkowskiej-Boehm. Harmonogram wydań dzieł Melchiora Wańkowicza Spis treści WSTĘP Tadeusz Paweł Rutkowski STRZĘPY EPOPEI OD AUTORA PRZEDMOWA I LEGIONOWA SZTAFETA OPOWIADANIE PASIKA WYPRAWA I ŚMIERĆ PUŁKOWNIKA MOŚCICKIEGO ZWIĄZEK BRONI NOC Z 21 NA 22 MAJA W 1.
SZPITAL W CICHINICZACH W NIEWOLI WRZESIEŃ ŻAGWIĄCY OD AUTORA DYWERSJA NIEMIECKA W POLSCE Okres przyjaźni polsko-niemieckiej Tuż przed wojną Wybuch wojny PIERWSZE TRZY DNI WOJNY W GDAŃSKU Zostają... Goście przechodzą przez most Immunitet Zemsta Tortury i morderstwa Wyzwolenie WESTERPLATTE TE PIERWSZE WALKI Pierwsze czołgi Pierwsza gorycz W opałach Obrona mostu DZIEJE KOMPANII SAPERSKIEJ Jeszcze stawiam pod karabin Masakra w lesie Białe rękawiczki Jak zające w kotle Ponoć nasi biją w tarabany...
WALKA O POLSKIE NIEBO Ogólne dane Brygada obrony Warszawy Lotnictwo w armii generała Bortnowskiego Lotnictwo w armii generała Kutrzeby Lotnictwo w armii generała Szylinga Dzieje dywizjonu karasi Z GENERAŁEM SOSNKOWSKIM Dywizja Jeż Generał Sosnkowski obejmuje komendę Z odsieczą dla Lwowa Pogrom Niemców pod Jaworowem Boje pod Janowem Przebicie się 11. Pierwsze dni wojny W Płocku Marsz pod Warszawę Natarcie na Mińsk Mazowiecki I znowu pięknie zorganizowana grupa Przebicie się na Suchowolę Walka o przeprawę Marsz między niemiecką i rosyjską armią Rozgrom Niemców Walki z nasuwającą się armią Tiuleniewa Ostatnie chwile grupy generała Andersa Resztki 26.
DAK-u A co z resztką batalionu majora Peruckiego Losy generała Andersa po wrześniu HUBALCZYCY W nieznane Pierwsza utarczka pod Maciejowicami Dwie walki w Górach Świętokrzyskich Będziemy pomostem między wrześniem i wiosną Opały w Cisowniku Ułani werbują, strzelcy maszerują zaciągnę się... niesubordynacja Wielki bój pod Huciskami Okrążenie pod Szałasami Trędowaci Śmierć Hubala Epilog PO KLĘSCE ARTYKUŁ POD BOMBAMI O WARSZAWIE Z DALEKOŚCI...
