Tytuł monografii naukowej: Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Autor: Gen. bryg.
Sucharskiego 2 35-225 Rzeszów www.wsiz.rzeszow.pl www.ksiegarnia.wsiz.pl email:wsiz@wsiz.rzeszow.pl Naukowe Wydawnictwo IVG www.wydawnictwoivg.pl Miejsce i Rok Wydania: Szczecin 2015 rok ISBN 978-83-64286-26-1 ebook Ilość stron 400 Spis treści: Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej Publikacja została sfinansowana przez Wyższą Szkołę Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Od czasu pamiętnych zamachów z 11 września 2001 roku w USA, a szczególnie od terrorystycznego zamachu bombowego, który zabił 191 osób w Madrycie w marcu 2004 roku, politycy Unii Europejskiej jednogłośnie wypowiadają się na temat wspólnej międzynarodowej współpracy w walce z terroryzmem. Zakładając hipotetycznie, terroryści w Unii Europejskiej mogą się swobodnie przemieszczać i bez większego problemu przekraczać granice państw członkowskich, zwłaszcza tych funkcjonujących w ramach systemu Schengen.
Biorąc pod uwagę globalny charakter, takich organizacji jak Al – Kaida, należy liczyć się z faktem, że mogą one uderzyć w dowolnym miejscu Europy, na dużo większą skalę niż do tej pory działające na terenie naszego kontynentu ETA, IRA czy inne organizacje terrorystyczne. Oczywiście należy zdawać sobie sprawę z faktu, że międzynarodowy terroryzm, to nie jedyne wyzwanie dla Unii Europejskiej w zakresie problematyki bezpieczeństwa.
Państwa członkowskie aktywnie uczestniczyły i uczestniczą w działaniach pokojowych (między innymi szkolenie sił bezpieczeństwa, pomoc humanitarna, etc.) w Iraku, Afganistanie, na Bałkanach czy w Afryce Północnej. Rządy państw członkowskich angażują się w pomoc państwom upadłym, takim jak: Sudan czy Kongo, jak również problematykę transgranicznej przestępczości zorganizowanej.
W ostatnim okresie czasu, z wielką troską, państwa Unii Europejskiej zwracają się ku Ukrainie i niestabilnej sytuacji w tym państwie ze szczególnym uwzględnieniem negatywnej roli Rosji w tym konflikcie. Nie ulega, jednak wątpliwości, że szczególnie zamach w Madrycie oraz w Londynie i ten najnowszy ze stycznia 2015 r.
w Paryżu, w sposób jednoznaczny pokazał, że terroryzm a zwłaszcza radykalne islamskie grupy terrorystyczne pozostają najpoważniejszym zagrożeniem dla Europy dzisiaj i w najbliższej przyszłości. Wspólna polityka unijna wymaga szczególnej koordynacji i współpracy w zakresie zwalczania terroryzmu, choć nie jest z pewnością sprawą prostą.
Z jednej strony rządy państw członkowskich zgadzają się, że priorytetem powinna być współpraca w tym zakresie na poziomie unijnym, głównie ze względu na procedury dotyczące przekraczania granic wewnątrzunijnych a zagrożeń terro-rystycznych. Z drugiej, jednak strony powolne są w oddawaniu Unii sił (takich jak: prowadzenie śledztw i działalność prokuratorów) i środków (takich jak: funkcjonariusze służb specjalnych i środki finansowe przeznaczone na tą walkę).
Wynika to głównie z faktu, że polityka bezpieczeństwa – zwłaszcza, kiedy to dotyczy ochrony obywateli – ściśle wiąże się z suwerennością narodową i rządy są niechętne, by dać władze UE, która mogłaby przeszkadzać i mieszać w istniejącym systemie prawa i bezpieczeństwa narodowego4 . Unia Europejska stara się, aby w pełni skoordynować narodowe polityki antyterrorystyczne, ale wymaga to przede wszystkim na wstępie usystematyzowania i ugruntowania własnej polityki przeciw terrorystycznej na poziomie unijnym.
W niniejszej publikacji zaprezentowano wyniki badań i obserwacji, gro-madzenia materiałów źródłowych, które prowadzone były przez autora przez kilka lat w dziedzinie organizacji i funkcjonowania systemów antyterrorystycznych państw członkowskich Unii Europejskiej. Część rezultatów, które wykorzystano w niniejszej publikacji, wcześniej publikowana była w monografiach i czaso-pismach naukowych.
Autor korzystał oczywiście z całej gamy publikacji i monografii dotyczących wspomnianej problematyki, skorzystano z materiałów udostępnionych przez placówki dyplomatyczne państw UE, jak również materiały pozyskane podczas podróży zagranicznych, konferencji i seminariów. Głównym celem prowadzonych badań było dokonanie identyfikacji systemów antyterrorystycznych zarówno całej Unii Europejskiej jako organizacji, jak również poszczególnych – wszystkich jej 28 członków.
Systemy antyterrorystyczne państw Unii Europejskiej możemy podzielić na trzy grupy: · posiadające centra antyterrorystyczne; · posiadające powołanych koordynatorów do zwalczania zagrożeń terrorysty-cznych; · funkcjonujące w ramach ciał kolegialnych, zespołów, komitetów czy nawet departamentów powoływanych lub zwoływanych w momencie pojawiania się zagrożeń. Zdarza się również, tak jak to było w przypadku Polski, że system antyterrorystyczny ewoluuje z charakteru funkcjonowania Międzyresortowego Zespołu do spraw Zagrożeń Terrorystycznych do powołania Centrum Antyterro-rystycznego ABW (CAT).
W państwach UE większość systemów antyterrorystycznych opiera się na podmiotach analizujących i koordynujących działania systemu na poziomie krajo-wym. Funkcje przewodnie lub wykonawcze realizowane są za pośrednictwem departamentów czy wydziałów funkcjonujących w poszczególnych służbach, które w swoich obowiązkach posiadają zadania walki z terroryzmem.
Aby osiągnąć założony powyżej cel główny, konieczne było zrealizowanie następujących celów szczegółowych, w których należało: 1. Zwalczania Terroryzmu, Eurojust, Europol, Unijna Grupa Zadaniowa „ATLAS” w zakresie przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu.
Dokonać analizy zamachów terrorystycznych na terenie Unii Europejskiej po 11.09.2001 roku i ich wpływu na kształtowanie systemów antyterrorystycznych państw członkowskich. Zbadać systemy antyterrorystyczne w wybranych (28) państwach Unii Euro-pejskiej, a w tym: · Rozwiązania ustawowe, · Struktury i jednostki powołane do walki z terroryzmem, · Współpraca międzynarodowa w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, · Formy i metody walki z terroryzmem.
Przy tak sformułowanych w procesie badawczym celach, główny problem badawczy zawarto w postaci pytania: Jakie jest miejsce i rola systemów antyterrorystycznych państw Unii Europejskiej w przeciwdziałaniu i zwalczaniu terroryzmu? Konsekwencją zaprezentowanego procesu badawczego było sformułowanie głównej hipotezy roboczej: Prawidłowo funkcjonujący system antyterrorystyczny państwa ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedniego poziomu i funkcjonowania systemu bezpieczeństwa państwa.
Jednym z najistotniejszych elementów przeciwdziałania i zwalczania zagrożeń terrorystycznych jest zbudowanie i funkcjonowanie systemów antyterrory-stycznych poszczególnych państw członkowskich UE. Międzynarodowa współpraca poszczególnych państw oraz wymiana do-świadczeń jest warunkiem koniecznym zbudowania właściwego systemu antyterrorystycznego Unii Europejskiej.
Chomentowski, Prawnokarne i organizacyjne elementy systemu antyterrorystycznego w Polsce – stan obecny i perspektywy doskonalenia, Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. Doświadczenia i wnioski z dokonanych zamachów terrorystycznych, stanowią cenne źródło wiedzy w procesie tworzenia systemów antyterrorystycznych.
Jerzemu Kunikowskiemu za opiekę naukową i merytoryczną, Władzą i Pracownikom Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Obrony Narodowej za koleżeńską pomoc i wsparcie przy tworzeniu tej monografii. Podziękowania pragnę skierować do Przedstawicielstw Dyplomatycznych państw członkowskich Unii Europejskiej, dzięki którym możliwe było zgromadzenie materiałów źródłowych.
Dziękuję również Władzom i Pracownikom mojej macierzystej Uczelni – Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie za przychylność i pomoc w wydaniu tej publikacji. Szczególne podziękowania składam mojej żonie Karolinie za stworzenie odpowiednich warunków, które pozwoliły mi na przygotowanie i napisanie tej książki.
