Niniejszy publikacja jest kontynuacją badań nad systemami gospodarczymi, które zespół Zakładu Systemów Gospodarczych Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach realizuje od wielu lat. Dotychczasowe badania i ich wyniki skłoniły autorów do podjęcia nowego tematu, który byłby ich syntezą, dlatego zajęto się systemem gospodarczym w ogóle.
Przedmiotem rozważań są systemy społeczno-gospodarcze funkcjonujące w pewnych enklawach w krajach, w których dominującym systemem w skali makro jest - mniej lub bardziej rozwinięta - kapitalistyczna gospodarka rynkowa. Systemy te posiadają także cechy funkcjonującego do niedawna na szeroką skalę, a obecnie w formie szczątkowej, systemu socjalistycznego, czy występującego wcześniej feudalizmu, a nawet wspólnoty pierwotnej.
Ze względu na ich występowanie na małych i wydzielonych obszarach nazwano je również systemami gospodarczymi w skali mikro.