Szpital Przemienienia to powieść inna niż te, do których przyzwyczaił czytelników Stanisław Lem. Nie futurystyczna, osadzona w kosmosie, ale współczesna, umiejscowiona w szpitalu dla umysłowo chorych podczas II wojny światowej.
Autor napisał ją tuż przed zjazdem szczecińskim Związku Literatów Polskich i ogłoszeniem socrealizmu jako nowej, obowiązującej doktryny twórczej. Książkę wydał dopiero sześć lat później, a w tym czasie nękany przez władzę musiał dopisywać w nieskończoność następne wątki, aż powstało trzytomowe dzieło Czas nieutracony, którego Szpital...
Mimo iż powieść pełniła rolę fragmentu, jest dziełem skończonym swoistym traktatem filozoficzno-moralnym, analizą sytuacji człowieka po katastrofie ostatecznej, jaką był Holocaust. W odciętym od świata szpitalu psychiatrycznym bohater próbuje z godnością znieść walkę, jaką toczą ze sobą jego umysł i ciało.
