Żuławski. Szaman

„Życiorysy są jedynie tym, czym są, niczym więcej. To jest tylko mięso dla jakiegoś boskiego tygrysa i nie należy z tego budować pomników.

Nie należy uprawiać brązownictwa” – Andrzej Żuławski w rozmowie z Alicją Dołowy, „Tygodnik Solidarność”, 23–30.12.1994 r. Żuławski tak, jak formułował sądy, tak też żył – według własnych zasad.

• Nic więc dziwnego, że przypięto mu łatkę skandalisty.

• Andrzej Żuławski hipnotyzował ludzi.
• Miał niesłychaną umiejętność ich uwodzenia i odkrywania słabości.
• Ta wiedza w jego rękach stawała się bronią.
• Jednocześnie potrafił być wspaniałomyślny i uroczy.
• O dobrych i złych stronach jego charakteru mówią bohaterowie tej książki.
• Wszyscy zgadzają się co do jednego: był człowiekiem fascynującym.
• On sam mawiał, że każdy jego film to jedno dodatkowe życie.
• Ale życie Żuławskiego jest ciekawsze niż wszystkie te filmy razem wzięte.
• „Pisanie o Andrzeju Żuławskim jest zadaniem karkołomnym.
• Można wpaść na orbitę «mrocznej planety», jak nazywano autora «Trzeciej części nocy».
• Można stać się kolejną ofiarą «wielkiego uwodziciela» i poczuć jego «ukąszenie skorpiona»”.

Gdy autorka wyjawiała, że zamierza napisać jego biografię, rozmówcy reagowali zdumieniem: „Ależ to niemożliwe, ponieważ on się składał z samych sprzeczności”. Można też, idąc tropem jego książek-esejów, głośnych zwłaszcza we Francji, pokusić się o psychoanalizę Andrzeja Żuławskiego, wystawić mu diagnozę.

• Aleksandra Szarłat poszła inną, ciekawszą drogą.
• Dotarła do tego, co ukryte pod maską skandalisty.

Idąc za głosami tych, którzy go kochali, ukazała osobowość fascynującą, paradoksalną: mistrza wolności, który miał naturę dyktatora. Ateistę, który mówił o sobie, że jest szpiegiem dobrego Boga, piszącym dla niego raporty o naszym paskudnym świecie.

• Jego «siła fatalna» wciąż działa” – Tadeusz Sobolewski „Całe jego życie było kreacją, tylko niesfilmowaną.
• Bezustannie aranżował życie.

• Jeżeli chciał kogoś przekonać do swoich racji, czynił to w mistrzowski sposób.

Potrafił uwieść każdego – czy to mężczyznę, czy kobietę – czarem, inteligencją, wrażliwością i wielką znajomością rzeczy. Kiedy obserwowałem jego kontakty z ludźmi, miałem wrażenie, że uczestniczę w teatrze, że to nie są normalne rozmowy, tylko on przybiera jakąś rolę, którą gra perfekcyjnie” – Janusz Olejniczak, fragment książki